İstanbul Komnenoslar Dönemi Bizans yapılarında mimari plastik kullanımı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gülnur GÜREŞ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYŞE ÇAYLAK TÜRKER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Komnenoslar dönemi (1081-1185) yalnız Bizans tarihini değil, Avrupa ve İslam dünyasını da yakından ilgilendiren olaylar ile dolu bir dönem olmuş, bu dönemde gerek meydana geldiği dönemleri gerekse gelecek yüzyılları siyasi-dini ve de ekonomik olarak derinden etkileyen Haçlı Seferleri yaşanmıştır. İşte bu olaylar cereyan ederken, olayların içinde birinci dereceden rol oynayan ve etkilenen Bizans yönetiminde Komnenoslar Hanedanlığı hüküm sürmekteydi ve Orta Bizans olarak da adlandırılan bu dönemde inşa edilen yapıların önemli bölümü, İstanbul'un Fethinden sonra başta cami olmak üzere, çok çeşitli amaçlar için düzenlenmiş ve kullanılmıştır. Bu dönem içerisinde tespit ettiğimiz Pantepoptes İsa Kilisesi, Aziz Theodoros Kilisesi, Pantokrator İsa Kilisesi, Şeyh Süleyman Mescidi, Azize Theodosia Kilisesi, Aya Kapı Kilisesi, Kyrios Meryem Kilisesi, Aziz İoannes en to Trulla Kilisesi bu dönem plan tiplerini bize yansıtmakla beraber, yapılardaki sütun, lento, sütun başlığı, arşitrav gibi statik işlevli ve ambon, templon, atlar, sütunlu templon gibi liturjik işlevli elemanların; İstanbul Komneneoslar Dönemi Bizans Yapılarında Mimari Plastik Kullanımı başlığı altında ele alınması tezimizin konusunu oluşturmaktadır. Bu çalışma ile orta Bizans dönemi mimari plastik eserlerinin malzeme, yapım tekniği ve süsleme motifleri ayrıntılı biçimde belgelenecektir. Elde edilecek sonuçlar Komnenoslar döneminde başkentte üretilen taş eserlerinin üslup özelliklerinin daha iyi anlaşılmasını sağlayacaktır.