Kerim Tinçurin'in hikâyeleri üzerine Tatarca dil incelemesi (İnceleme-metin-dizin)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA ŞEKER
Danışman: Ahmet Turan Türk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:XIII. yüzyılın ilk çeyreğinde kurulan Altın Ordu Devleti zamanında ünlenen Tatar kavmi, 1552 yılında Kazan'ın işgal edilmesiyle birlikte Rusların siyasî, iktisadî ve dinî yönden çeşitli yaptırımlarına maruz kalmış, fakat bütün bu yaptırımlara rağmen dillerini ve kültürlerini korumayı başarmıştır. Bu kavmin konuştuğu Tatar Türkçesi, Altın Ordu Devleti döneminde imparatorluk dili hâline gelen tarihî Kıpçak Türkçesinin en önemli temsilcilerinden biridir. Tatar Türkçesi üzerine dil incelemesi yaptığımız bu çalışmada metin olarak Tatar tiyatrosunun önemli isimlerinden biri olan Kerim Tinçurin'in Kerim Tinçurin Dramalar, Ḳomĕdiyeler, Ḫikeyeler (2007) isimli kitapta yer alan İskender, Ḫekimcan Aġay, Ḳara Könnerde, Yöz Mĕñ, Yübiley, Daçalar Möbarek Bulsın! ve Aḳ Çirbik isimli hikâyeleri seçilmiş, böylece tiyatroları ile tanınan Kerim Tinçurin'in bilinmeyen bir yönü olan hikâyeciliğini ön plana çıkarmak amaçlanmıştır. Çalışmamız İnceleme, Metin ve Dizin olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın girişinde Tatar Türkleri, Tatar Türkçesi, Kerim Tinçurin'in Hayatı ve Eserleri hakkında bilgi verildikten sonra, Dil İncelemesi yapılmıştır. Dil İncelemesi, Ses Bilgisi ve Biçim Bilgisi olmak üzere iki başlık altında incelenmiştir. Metin bölümü Transkripsiyon ve Türkiye Türkçesine Aktarma biçiminde iki başlık altında ele alınmış, Türkiye Türkçesine aktarma sırasında mümkün olduğunca Tatar Türkçesinin özellikleri korunmaya çalışılmıştır. Dizin bölümü ise Söz Dizini ve Özel İsim Dizini olmak üzere iki başlık altında değerlendirilmiştir. Söz Dizini ve Özel İsim Dizininde geçen sözlerin sıklıkları madde başının altında köşeli parantez içerisinde verilmiştir. Çalışmanın sonunda ise tüm bu çalışmaların neticesinde ulaştığımız çıkarımlar paylaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kerim Tinçurin, Tatar Türkçesi, Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi, Dil İncelemesi, Dizin.