Osmanlı Devleti'nde askere sivil yardımın gelişimi ve Çanakkale Cephesi örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİDEM İLKEM CUMALI
Danışman: Güneş Şahin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Topyekûn harbin bir getirisi olarak siviller, savaş boyunca orduya ve donanmaya her türlü yardım ve desteği sunmuştur. Osmanlı Devleti'nde modern anlamda Tanzimat Dönemiyle başlayan cemiyetleşme süreci II. Meşrutiyetle beraber gelişerek daha geniş konuları kapsamıştır. Bu dönemlerde askere yardım amaçlı kurulan cemiyetler, düzenledikleri çeşitli gelir elde etme faaliyetleriyle bütçelerini oluşturarak Osmanlı Devleti'nin ardı ardına girdiği savaşlar sürecinde ordusuna ve askerine her türlü desteği sağlamıştır. Osmanlı Devleti'nin, Birinci Dünya Harbi'nde kazandığı tek cephe olan Çanakkale Cephesi, genel seferberliğin ilanıyla beraber askere yardım amaçlı kurulan cemiyetlerin ve halkın yardım faaliyetlerinin en çok görüldüğü cephe olmuştur. Cephedeki askerlerin, cephe gerisindeki halkın da onlarla savaşı yaşadığını ve kendileri de zor durumda olduğu halde hiçbir yardımdan geri kalmadığını hissettiğinden savaşma azimleri artmıştır. Halkın yardımları vatanını koruyan askere bir minnet, askerin azimle savaşması da halkının yardımlarına bir teşekkür olmuştur. Yapılan çalışmada; Gülhane Hatt-ı Hümayunu'nun okunmasıyla başlayan Tanzimat Dönemi'nden II. Meşrutiyet'in ilanına, II. Meşrutiyet'ten Birinci Dünya Harbi'ne kadar olan savaşlardan ayrı bölümlerde kısaca bahsedilerek cemiyetleşme süreci anlatışmış ve akabinde Çanakkale Cephesi'ne yapılan yardım faaliyetleri konu alınmıştır. Kaynaklar konu alınan dönemin gazete haberleri, çeşitli arşivlerden içerikle ilgili belgeler, askerlerin röportajlarıyla tuttukları günlükler ve yapılmış çalışmalar incelenerek oluşturulmuştur.