Çift yıldız sistemlerinin çevresindeki gezegenler

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, FİZİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÇAĞLAYAN NEHİR

Danışman: İbrahim Bulut

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında, çevresinde gezegen olarak tanımlanabilecek küçük cisimleri barındıran örten çift yıldız sistemleri incelenmiştir. Bunun için p-tipi yörüngede dolanan ve kütlesi 80 Mj'den küçük üçüncü cisme sahip olan örten çift yıldız sistemleri seçilmiştir. Seçilen sistemlerden HW Vir ve V1828 Aql'nın yeni fotometrik gözlemleri yapılmış ve ışık eğrileri elde edilmiştir. Çalışmada öncelikle sistemlerin ışık eğrisi analizleri yapılarak barınak yıldızlarının yörünge ve mutlak parametrelerinin duyarlı bir şekilde elde edilmesi hedeflenmiştir. Bu analizlerde yeni gözlemler ile Kepler uydusunun fotometrik gözlemleri kullanılmıştır. Daha sonra yeni hesaplanan ve literatürde elde edilmiş minimum zamanları kullanılarak sistemlerin ETV diyagramları oluşturulmuştur. Bu diyagramlardaki dönemli değişimlerin sisteme çekimsel olarak bağlı üçüncü cisimden kaynaklanan LITE etkisi olduğu kabul edilerek ETV analizleri yapılmıştır. Bu analizlerle çift sistemlerin üçüncü bileşenlerine ait kütle ve yörünge parametreleri hesaplanmıştır. ETV analizlerinde kullanılan minimum zamanlarının hesaplanması ve ETV analizleri için Python programlama dilinde iki kod yazılmıştır. ETV diyagramlarında dinamik etkinin belirgin olduğu KIC 7177553, KIC 7821010 ve KIC 8610483 sistemlerinin analizleri dinamik etki de göz önüne alınarak yapılmıştır. Son olarak sistemlerle ilgili hesaplanan parametrelerle birlikte literatürden toplanan diğer bilgiler kullanılarak p-tipi yörüngede olası gezegene sahip çift yıldızlar kataloğu oluşturulmuştur. Katalogda 58 barınak sistemi ve bu sistemlerin sahip olduğu 66 olası gezegen yer almaktadır. Ayrıca katalogdaki parametreler kullanılarak çift yıldızların parametreleriyle olası gezegenlerin parametreleri arasındaki ilişkiler de irdelenmiştir.