ANTİDEPRESAN OLARAK KULLANILAN ESSITALOPRAM ETKEN MADDELİ CIPRALEX VE DOXEPIN ETKEN MADDELİ SINEQUAN İLAÇLARININ İNSAN PERİFERAL LENFOSİTLERİNDE IN VITRO GENOTOKSİK ETKİLERİ

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hayal TOK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MAHMUT COŞKUN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışma, CBMN, KKD ve Komet teknikleri kullanılarak Doxepin etken maddeli Sinequan ve Essitalopram etken maddeli Cipralex ilaçlarının olası genotoksik ve sitotoksik etkilerini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Deneyler in vitro şartlarda geçekleştirilmiştir. İnsan periferal kan lenfositleri, ilaçların 1, 2.5, 5 ve 10 µg/ml'lik konsantrasyonları ile 24 saat süreyle muamele edilmişlerdir. Sinequan ve Cipralex'in her üç yönteme ait, çalışılan konsantrasyonlara bağlı oluşan gruplar arası sitotoksisite ve genotoksisite değerleri Kruskal Wallis H testiyle, pozitif kontrol ve negatif kontrol karşılaştırılması ise Mann-Whitney U testiyle yapılmıştır. Doz cevap ilişkisine çoklu lineer regresyon analizi uygulanmıştır. Cipralex ve Sinequan, ‰ mikronükleus (MNL) oluşturması bakımından değerlendirilmiş ve konsantrasyonlar arası medyan değerleri bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamamıştır (p˃0.05). Konsantrasyon artışı ile ‰ MNL artışı arasındaki ilişki regresyon analizi ile incelenmiş ve her iki ilçta da aralarında pozitif korelasyon bulunmuştur (Cipralex; p˂0.05, r= 0.97 Sinequan; p˂0.05, r= 0.96). Cipralex DNA hasarı (AU) oluşturması bakımındandeğerlendirilmiş ve konsantrasyonlar arası medyan değerleri bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamamıştır (p˃0.05). Sinequan AU oluşturması bakımından değerlendirilmiş ve konsantrasyonlar arası medyan değerleri bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p˂0.05). Her iki ilacın da konsantrasyon artışı ile AU artışı arasındaki ilişkisi regresyon analizi ile incelenmiş ve aralarında pozitif korelasyon bulunmuştur (Cipralex; p˂0.05, r=0.92 Sinequan; p˂0.001, r= 0.99 ). Her iki ilaç KKD/M oluşturması bakımından değerlendirilmiş ve konsantrasyonlar arası medyan değerleri bakımından istatistiksel olarak oldukça anlamlı fark bulunmuştur (p˂0.01). İki ilacın da konsantrasyon artışı ile KKD/M artışı aralarında pozitif korelasyon bulunmuştur (Cipralex; p˂0.0001, r=0.99 Sinequan; p˂0.000, r=0.99). Test edilen konsantrasyonlarda her iki ilacın da sitotoksik ve mitotik inhibisyon etkilerinin olmadığı görülmüştür. Ancak Sinequan'ın KKD/M ve AU oluşturması bakımından, Cipralex'in ise KKD/M oluşturması bakımından istatistiksel olarak anlamlı bulunması ilaçlarınının, in vitro şartlarda insan periferal lenfositlerinde 24 saatlik etkisi sonucu genotoksik potansiyelleri olduğunu göstermektedir.