Enflasyon Muhasebesi Uygulamasının Gelir ve Kurumlar Vergileri Üzerindeki Etkileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ziya Nur Üzmez

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HALİS KALMIŞ

Özet:

ÖZET Ülkemizde uzun yıllar boyunca yüksek oranlı enflasyon yaşanmış ve bu olgunun etkileri hemen her alanda hissedilmiştir. Bazı yıllarda %100'ü bile aşan enflasyon hem makro, hem de mikro düzeyde ekonomide önemli ölçüde hasarlara neden olmuştur. Türkiye'de yüksek oranlarda gerçekleşen enflasyon, işletmelerin muhasebe sonuçlarım da etkilemiştir. Vergi mevzuatı hükümlerine göre hesaplanan ve gerçeği yansıtmayan işletme kân, işletmenin aşın vergilendirilmesine, gerçekte olmayan kardan kar payı ödenmesine ve hatalı fiyat politikasının uygulanmasına neden olabilmiştir. işletmelerin sahip olduğu varlık ve kaynaklarla, faaliyet sonuçlarının ulusal para birimi üzerinden maliyet bedeliyle kaydedilmesi ve izlenmesi, paranın satm olma gücünün değişmesi nedeniyle gerçeği yansıtmamaktadır. Bu da, mali tabloların işletmelerin gerçek mali durumu ve faaliyet sonuçlarını göstermekten uzaklaşmasına neden olmuştur. Bu nedenle, homojenliğini yitiren mali tabloları aynı para birimi ile ifade etmek, gelir ve giderleri cari para değerleriyle ifade ederek gerçek işletme sonucunu bulmak ve parasal değerleri elde bulundurmaktan dolayı işletmenin uğradığı elde bulundurma kazancı ya da kaybım ortaya koymayı amaç edinen enflasyon muhasebesinin uygulanması zorunlu hale gelmiştir. Bu amaçla, TBMM'nin 17.12.2003 tarihinde kabul ettiği 5024 sayılı yasa 1.1.2004 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Enflasyon düzeltmesini öngören yasa, reel olmayan karları vergilememeyi amaçlamaktadır. Yasanın hedeflediği amaca hizmet edip etmediği ve büyük ölçüde özkaynak veya yabancı kaynakla çalışan işletmeler üzerinde etkileri ile maliye tarafından toplanan vergilere etkilerinin belirlenmesi gerekir. Bu amaçla yapılan çalışmada, enflasyonun Gelir ve Kurumlar vergisine tabi işletmelerin, mali tabloları üzerindeki etkileri ve kuramsal olarak enflasyon muhasebesi, vergi mevzuatında enflasyonun etkilerini gideren uygulamalar ve 5024 sayılı yasada "Enflasyon Düzeltmesi" olarak tanımlanan " Enflasyon MuhasebesininUygulanması ve Enflasyon Düzeltmesi" konulan ele alınmış ve yasanın uygulamada vergi mükelleflerinin ve maliyenin vergisel boyutunu nasıl etkilediği ortaya konulmaya çalışılmıştır.