İnmeli Bireylerde Öz Etkililik Ve Yaşam Kalitesi Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HİLALNUR DEMİR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SELMA ATAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnme yaşamın tüm alanlarını etkileyen, yüksek mortalite ve morbidite riski taşıması sebebiyle önemli bir sağlık problemidir. İnme, bireylerin nörolojik ve fiziksel işlevlerini etkilemenin yanında, günlük yaşam aktivitelerinde bağımlılığa ve yaşam kalitesinin etkilenmesine sebep olmaktadır. İnmeli kişilerde yaşam kalitesini; ileri yaşın, kadın cinsiyetin, sosyal ve fiziksel çevrenin, emosyonel, kognitiv ve mental durumun, engellilik düzeyinin vb. etkilediği belirtilmektedir. Yaşam kalitesi üzerinde etkisi olduğu bilinen bir diğer önemli kavram, öz etkililiktir. Öz etkililik ve yaşam kalitesi düzeyleri birbirlerini olumlu ve olumsuz anlamda etkilemektedir. Bu nedenle inmeli bireylerde hastalık yönetiminde birlikte ele alınmasının önemi vurgulanmaktadır. Bu anlamda çalışma inmeli bireylerde öz etkililik ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılan kesitsel nitelikte araştırmadır. Araştırmanın evreni, bir devlet hastanesi polikliniklerinde hizmet alan inme tanısı olan bireyler örneklemi ise, 170 birey oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak: "Sosyo-Demografik Özelliklere İlişkin Bilgi Formu", "İnmeye Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği" ve "Kronik Hastalıklarda Öz Etkililik Ölçeği" kullanılmıştır. Bireylerin %60,6' sının erkek, %69,9' unun bir kez atak geçirdiği, %48,8'inin kısmi bağımlı olduğu ve en sık yürüme güçlüğü (%75,9), yorgunluk (%69,4) şikayetlerinin olduğu bulunmuştur. Bireylerin inmeye özgü yaşam kalitesi ölçeği ile kronik hastalıklarda öz etkililik ölçeği puan ortalamaları arasında pozitif yönlü çok güçlü ilişki olduğu saptanmıştır (r=0,782, p<0,001). Ayrıca tam bağımlı olanların iki ölçek puan ortalamaları düşük bulunmuştur. Erkeklerin kadınlara, evli olanların olmayanlara göre yaşam kalitesi ve öz etkililik düzeyleri istatiksel olarak anlamlı oranda yüksektir. İnmeli bireylerde hastalık yönetiminde bu iki kavramın birlikte değerlendirilmesi önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, İnme, Yaşam Kalitesi, Öz etkililik