A/F Tayf Türü Zonklayan Yıldızların Fotometrik ve Tayfsal Çalışması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Fakültesi, Fizik, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Filiz Kahraman Aliçavuş

Danışman: Esin Soydugan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Delta Sct ve Gamma Dor yıldızları klasik kararsızlık kuşağının alt bölgesinde yer alan ve en çok bilinen zonklayan yıldızlardır. Bu değişenler, farklı katmanlarından bilgiler getiren farklı modlar ile zonklamaktadır. Her iki değişene ait teorik kararsızlık kuşakları birbirleri ile kısmı olarak örtüşmektedir ve kuşaklarının örtüştüğü bu bölgede hem Delta Sct hem de Gamma Dor modları ile zonklamalar gösterebilen A-F türü hibrit yıldızları keşfedilmiştir. A-F tayf türü zonklayanlar, yıldızların içyapılarının detaylı incelenebilmesi için oldukça önemlidirler. Aynı zamanda bu yıldızlarla ilgili hala cevaplanması beklenen birkaç sorun bulunmaktadır. Delta Sct ve Gamma Dor zonklayanlarının kararsızlık kuşaklarının sınırları, Delta Sct yıldızlarındaki düşük frekanslı zonklamalar ve Delta Sct ve Gamma Dor yıldızları arasındaki var olabilecek kimyasal farklılık ve/veya benzerlikler bu sorunlardan birkaçıdır. Bu soruların cevaplanabilmesi içinde tayfsal çalışmalar oldukça önemlidir. Bu tez çalışmasında, tek ve çift sistem üyesi Delta Scuti ve tek Gamma Dor yıldızlarının detaylı tayfsal çalışması sunuldu. Seçilen sistemlerin temel atmosfer parametreleri (Teff, log g, x), vsin i ve kimyasal element bollukları elde edildi. Parametrelerin kullanılması ile tek ve çift sistem üyesi Delta Scuti ve tek Delta Sct, Gamma Dor yıldızlarının özellikleri kıyaslandı. Çift Delta Sct yılızlarının bir katalogu hazırlanarak, ikinci bileşen ve dönme-dolanma gibi faktörlerin zonklama üzerine etkileri detaylı olarak incelendi.