15. Yy. İznik çinileri ve 16. yy. mavi-beyaz İznik çinilerinin Türk seramik sanatına etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İLTER ÖZYILDIRIM

Danışman: Yeşim Zümrüt

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Geleneksel sanatlar, çağdaş bir anlatım dili ile birçok alanda kendine yer bulmaktadır. Sanatçılar kendi üslupları ile günümüzde yeni ve eskinin bir arada olduğu bir kimlik yaratmakta ve bu çağdaş kültürel kimliği sanat eserleri ile dünyaya tanıtmaktadır. Ülkemizin ve Anadolu topraklarının üzerinde yeşermiş ve günümüze kadar ulaşmayı başarmış bu önemli değerlerden biri Selçuklularla başlayan çini sanatının kendisidir. Selçuklularla başlayan ve Beylikler döneminden sonra Osmanlı'da altın çağına ulaşan bu sanatın tarihçesine bakarken, dünyayı kendine hayran bırakan Çin porselenlerinin bu sanata etkisi gözden kaçmamaktadır. Çin porselenlerinin mavi-beyaz dönemi, Osmanlı da çini üretimlerine ve gelişimine değerli bir kaynak olarak katkı sağlamıştır. İznik mavi-beyaz çini üretiminin motiflerinde de bu etki görülmüştür. Zaman içerisinde nakkaşlar tarafından desenler özgün bir şekilde tasarlanmış ve Osmanlı'nın en kıymetli sanatlarından biri olarak çini çok farklı boyutlara ulaşmıştır. Bu süreçte, porselene yakın silis içerikli düşük derecede parlaklığa ulaşabilen bir bünye arayışına girilmiş ve çok dayanıklı bünyeler elde edilmiştir. 16. yüzyıl mavi-beyaz üslupta üretilen İznik çinileri, göz alıcılıkları ile Doğu ve Batı sanatında, sanat tarihinde ve günümüz dünya müzelerinde kendine kıymetli bir yer edinmiştir. Ülkemiz seramik sanatçıları ve tasarımcıları, zengin kültürel miraslarımızdan biri olan çini sanatını esin kaynağı olarak görmüş, özgün biçimde kendi üsluplarıyla eserlerinde yeniden yorumlamışlardır. Sağlam kökleriyle bağ kuran bu sanat eserleri ve tasarımlar geçmişi günümüze ve yarına taşımaya, önemli çağdaş sanat merkezleri, vitrin ve kataloglarda ki yerini almaya devam etmektedir. Anahtar Kelimeler: Çini, Seramik, Porselen, Çağdaş Sanat, Mavi-Beyaz Dönem.