Türkiye Süper Lig Hentbol Oyuncularında Tükenmişlik Durumu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Can ÇELEBİ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): GÜLŞAH ŞAHİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, Türkiye Hentbol Süper Liginde oynayan kadın ve erkek hentbolcuların tükenmişlik durumlarını etkileyen faktörleri incelemektir. Araştırmaya 15-45 yaş arası (kadın, n=153, erkek, n=185; yaş ort:24,28 ± 5,84 yıl; spor yaşı ort: 12,80 ± 5,60 yıl), 338 hentbol oyuncusu katılmıştır. Araştırma, Türkiye Hentbol Süper Ligi 2018-2019 sezonunun bitmesine son bir ay kala uygulanmıştır. Sporcuların eğitim düzeyi, medeni durumu, gelir düzeyi, milli kadroda yer alma sayısı, son altı ayda ya da milli kadroda yer alma, antrenman süresi ve sıklığı, sakatlık durumu, başka bir meslek, düzenli maaş alma durumları hakkındaki bilgilerin alınması için 14 sorudan oluşan bilgi formu kullanılmıştır. Sporcuların tükenmişlik durumunu belirlemek için, Kelecek ve ark.(2016) tarafından geçerlik ve güvenirlilik çalışması yapılan Sporcu Tükenmişlik Ölçeği Türkçe versiyonu kullanılmıştır. Ölçeğin hesaplanmasından elde edilen veriler duygusal/fiziksel tükenme, azalan başarı hissi, duyarsızlaşma alt boyutları ve toplam tükenmişlik puanı şeklinde sınıflandırılmıştır. Alt boyutlar, toplam tükenmişlik puanı ile bağımsız değişkenlerin ilişkisinin analizinde pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Bağımsız değişkenlerin kadın ve erkek sporcular arasında ve cinsiyetlerin kendi içerisinde farkların analizinde t-testi kullanılmıştır. Sonuç olarak, kadın ve erkek sporcuların duyarsızlaşma (p=0,000) ve toplam tükenmişlik puanı (p=0,007) arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Tüm sporcuların yaş ile azalan başarı hissi (p=0,000), duyarsızlaşma (p=0,025) ve toplam tükenmişlik puanı arasında (p=0,011); spor yaşı ile duygusal/fiziksel tükenme (p=0,043), azalan başarı hissi (p=0,000), duyarsızlaşma (p=0,027) ve toplam tükenmişlik puanı arasında (p=0,025) anlamlı ilişki bulunmuştur. Ayrıca gelir düzeyi ile duygusal/fiziksel tükenme (p=0,035), azalan başarı hissi (p=0,000), duyarsızlaşma (p=0,026) ve toplam tükenmişlik puanı arasında (p=0,025); süper ligde oynama süresi ile azalan başarı hissi puanı arasında (p=0,000); antrenman sıklığı ile duygusal/fiziksel tükenme (p=0,023), azalan başarı hissi (p=0,011), duyarsızlaşma (p=0,000) ve toplam tükenmişlik puanı arasında (p=0,000) anlamlı bir korelasyon bulunmuştur. Son olarak, milli kadroda yer alma sayısı ile azalan başarı hissi puanı (p=0,000) arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Hentbol oyuncularının demografik özellikleri sporcu tükenmişliğini değişik düzeylerde etkilediği tespit edilmiştir.