Tiyatro oyunlarında kullanılan müziklerin icra pratiklerine yönelik yönetmen görüşleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MÜZİK ANASANAT DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BERKAY YİĞİTASLAN

Danışman: Bahadır Çokamay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bestecilik, en yalın haliyle müzikal anlamda temel prensiplere hâkim olmayı ve bu temel prensipler ışığında özgün bir sanatsal ifade ortaya koyabilmeyi gerektirir. Besteci, müzikal yeteneği, ifade biçimi, estetik anlayışı, yaratıcılığı ve teknik becerileri gibi unsurların birleşimi olan besteleme yolculuğunun sonunda ortaya çıkan özgün eseri ile dinleyicilerini etkilemeyi ve onlarla duygusal bir bağ kurmayı amaçlar. Besteye hazırlık sürecinde, bestelenen eserin hangi amaçla, nerede ve nasıl kullanılacağının planlanmasının, ortaya çıkan eserin başarısını etkileyen önemli bir aşama olduğu düşünülmektedir. Tiyatro alanında beste yapmak için ise besteci, bireysel yaklaşımının yanında sahnelenen oyunların belirleyici unsuru olan yönetmenlerin görüşleri ve yaklaşımlarını da dikkate almalı ve çalışmalarını yönetmenin kurmak istediği konseptle uyumlu bir şekilde sürdürmelidir. Bestecinin, yönetmenden bağımsız sanatsal yaklaşımının, oyunun bütünlüğüne zarar vermesi öngörülmektedir. Bunun yanı sıra müzikal anlamda eksiksiz denebilecek bir bestenin, oyun için uyumsuz, dolayısıyla başarısız bir çalışma olabileceği de gözden kaçırılmamalıdır. Bu çalışmada, tiyatro yönetmenlerinin tiyatroda müzik kavramına bakış açılarından hareketle, tiyatro alanında çalışma yapmak isteyen bestecilerin ne tür durumlarla karşı karşıya kalabileceği, müzik-oyun uyumunda besteci ve yönetmenlerin rolü gibi öne çıkan başlıklar ele alınmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji tercih edilmiş ve böylelikle konuya yönelik görüşlerin detaylı incelenmesi sağlanmıştır. Veriler toplanırken katılımcıların görüşlerini rahat ifade edebilmeleri açısından yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak tiyatro yönetmenlerinin oyunlarındaki müzik icra pratiklerine yönelik düşüncelerinin analizi ve yorumlanması gerçekleştirilmiştir.