Ortaokul Türkçe Ders Kitabı Metinlerinin Bibliyoterapi Tekniği ile İncelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE BABAYİĞİT KİSBET

Danışman: Hulusi Geçgel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yapılan araştırmanın amacı 2022-2023 eğitim öğretim yılında kullanılan Anıttepe, Ata ve MEB Yayınları'nın ortaokul Türkçe ders kitaplarında bulunan bibliyoterapik unsurları tespit etmektir. Araştırmanın deseni, yazılı materyalleri ve diğer metinleri analiz etmek için nitel çalışmalarda kullanılan doküman incelemesi yöntemidir. Çalışmada doküman olarak 5., 6., 7. ve 8. sınıf Türkçe ders kitapları ele alınmıştır. Araştırmanın verileri toplanırken ilgili literatür taranmış, Erdemir'in (2016) geliştirdiği listeden yararlanılmış, araştırmanın geçerliliğini artırmak ve alanın kapsamına uygun bir değerlendirme aracı geliştirmek için Türkçe Eğitimi ve PDR alan uzmanlarının görüşleri de alınarak yeni bir rubrik kullanılmıştır. En fazla bibliyoterapik unsur içeren temanın "Millî Mücadele ve Atatürk" teması olduğu görülmüştür. "Erdemler", "Millî Kültürümüz", "Birey ve Toplum" temaları da "Millî Mücadele ve Atatürk" temasını takip etmektedir. "Zaman ve Mekân" ise en az bibliyoterapik unsur barındıran tema olarak tespit edilmiştir. İncelenen 5. sınıf Türkçe Ders Kitabı metinlerinde 138, 6.sınıf Türkçe Ders Kitabı metinlerinde 127, 7.sınıf Türkçe Ders Kitabı metinlerinde 128 ve 8.sınıf Türkçe Ders Kitabı metinlerinde 132 unsur olmak üzere toplam 525 bibliyoterapik unsur tespit edilmiştir. Türkçe ders kitaplarında en fazla yer verilen unsur f=109 ile "millî manevi ve kültürel değerlere sahip olma", en az yer verilen unsur ise f=13 ile "bireysel farklılıklara saygı gösterme ve kalıp yargılardan uzaklaşma" olarak tespit edilmiştir. Araştırmanın sonucunda 2022-2023 eğitim öğretim yılında kullanılan 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitapları olumlu benlik algısı geliştirme, doğaya ve tüm canlılara karşı sorumluluk bilinci geliştirme, yalnızlık ve soyutlanma duygusundan uzaklaşma, bir birey olarak kendini tanıma, kaygı, öfke ve zaman yönetimi becerisi geliştirme, dijitalleşen toplumda yaşanan problemleri tanıma, bireysel farklılıklara saygı gösterme ve kalıp yargılardan uzaklaşma konusunda yetersiz kaldığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: bibliyoterapi, iyileşme, okuma, Türkçe ders kitabı.