Umurbey Çayı (Çanakkale) sedimentlerinde ağır metal durumunun sıralı ekstraksiyon yöntemi kullanarak belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sadiye Tuğçe Eren

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HÜSEYİN EKİNCİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Umurbey Çayı (Çanakkale) sediment örneklerindeki ağır metaller içerisinde yer alan toksik etkiye sahip ağır metallerin (Cd, Cr, Cu, Ni, Pb ve Zn) konsantrasyonunun sıralı ekstraksiyon yöntemi ile belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Umurbey Çayında belirlenen 8 noktadan sediment örnekleri alınmıştır. Alınan örneklerde ağır metallerin toplam miktarları kral suyu (Hidroklorik asit ve Nitrik asitin 3:1) ile yaş yakma yöntemi kullanılarak saptanmıştır. Jeokimyasal fraksiyonların belirlenmesinde ise BCR ardışık ekstraksiyon yöntemi kullanılarak ekstraktlar elde edilmiştir. Ekstraktlardaki metal konsantrasyonları alevli atomik absorpsiyon fotometresi (FAAS) ile belirlenmiştir. Ardışık ekstraksiyon yönteminin doğruluğu için standart referans madde kullanılarak yöntem test edilmiştir. Çalışma sonucunda, sediment örneklerine ait fiziko-kimyasal özellikler ve ağır metal içerikleri belirlenmiştir. Sediment örneklerinde ölçülen Cd konsantrasyonu ortalama 2,96 ppm olup Cd mobilitesi %61,2 Cr ortalama 89,7 ppm ve Cr mobilitesi %43,4 Cu miktarı ortalama 75,9 ppm ve Cu mobilitesi %43,3; Ni miktarı ortalama 37,7 ppm ve mobil Ni oranı %38,6 Pb konsantrasyonu 81,1 ppm ve mobilitesi %54,1 Zn miktarı ortalama 816,4 ppm ve hareketli kısmı %60 olarak bulunmuştur. Araştırma sonuçları, Cr ve Cu dışındaki diğer ağır metallerin çevresel risk oluşturabileceğini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: BCR Ardışık Ekstraksiyon Yöntemi, Ağır Metaller, Sediment, Çanakkale, Umurbey Çayı.