Bayramiç (Çanakkale) ilçesinde akdeniz meyve sineği, Ceratitis capitata (Wiedemann, 1824)'nın farklı meyve bahçelerinde popülasyon gelişmesinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MESTAN AKÇİL

Danışman: Burak Polat

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, 2021-2022 yıllarında Çanakkale ilinin Bayramiç ilçesinde elma, kiraz, Bayramiç beyazı (Nektarin), şeftali, Trabzon hurması, ayva ve incir bahçelerinde Akdeniz meyve sineğinin [Ceratitis capitata (Wiedemann, 1824)] popülasyon gelişmesinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışmanın yapıldığı bahçelere birer adet McPhail (Decis trap) ve delta tipi feromon tuzağı asılmıştır. Tuzaklara yakalanan erginler periyodik olarak haftada iki kez sayılmış ve bir sonraki sayım için temiz bırakılmıştır. Ayrıca bahçelerde zarar oranının belirlenmesi amacıyla rastgele 100 meyve kontrol edilmiştir. İlk ergin uçuşu 2021 yılında etkili sıcaklıklar toplamının 1255 gün-derece olduğu 2 Ağustos tarihinde şeftali bahçesinde tespit edilmiştir. Ertesi yıl ise etkili sıcaklıklar toplamının 1146 gün-derece olduğu 29 Temmuz tarihinde incir bahçesinde gözlemlenmiştir. Tuzaklarda en fazla ergin birey 8.11.2021 tarihinde iki farklı tuzakta 486 (adet/2 tuzak) olacak şekilde Trabzon hurması bahçesinde tespit edilmiştir. Bayramiç beyazı, zararlının yeni konukçusu olarak belirlenmiştir. Çalışma sonucunda C. capitata'nın zararının tespit edildiği bahçelerdeki zarar durumları sırasıyla; Trabzon hurması bahçesinde %15,6, şeftali bahçesinde %14, Bayramiç beyazı bahçesinde %8,6 ve ayva bahçesinde %6,1 olduğu belirlenmiştir. Bayramiç ilçesinde son ergin uçuşlarını aralık ayının ilk haftasında 2021 yılında 2226 gün-derecede 2022 yılında ise 2216 gün-derecede tamamladığı tespit edilmiştir.