Seferberlik ve savaş halinde acil sağlık hizmetlerinin koordinasyonu: bir model önerisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, SAĞLIK YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET METEHAN ÇETİNTAŞ
Danışman: Fehmi Volkan Akyön
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Teknolojinin gelişmesiyle birlikte, savaş stratejilerinde önemli değişiklikler meydana gelmiş ve bu değişiklikler özellikle savaş zamanında uygulanacak sağlık hizmetlerini etkilemiştir. Sahada uygulanması gereken tıbbi tedavilerin, deneyimli sağlık personelleri tarafından icra edilmesi gerekmektedir. Ancak askerî sağlık birimlerinin Sağlık Bakanlığına devredilmesi sonucunda koordinasyonda bozulmalar ve planlamalarda hatalar gerçekleşebilecek niteliktedir. Söz konusu hatalar savaş zamanında büyük krizlere sebebiyet verebilecektir. Seferberlik ve savaş kavramlarının sadece askerî bir terim olmadığı anlaşılması ile birlikte, sivil asker iş birliğinin uyumu önem kazanmıştır. Geçmişten günümüze savaşlarda ölümlerin arttığı, bilhassa teknolojinin gelişmesiyle bu ölümlerin çoğunu sivillerin oluşturduğu bilinmektedir. Savaş döneminde gerçekleşme olasılığı yüksek olan bazı yaralanma tipleri hakkında, uzman personellerin konu ile ilgili eğitimleri almış olması önem arz etmektedir. Askerî sağlık birimlerinin sivil kaynaklara aktarılmasından dolayı bahsi geçen eğitimlerin sivil personel ve Sivil Toplum Kuruluşları gönüllülerine verilmesi gerekmektedir. Savaş hâli aynı zamanda bir kaos yönetimi olduğundan hastane nakil işlemlerinde birtakım krizlerin çıkması kaçınılmaz niteliktedir. Bu nedenle askerî ve sivil yaralılara olay yerinde müdahale işlemleri geliştirilmeli ve personel planlamaları düzgün bir şekilde yapılmalıdır. Askerî personele ve sivil vatandaşa uygulanması planlanan ilk ve acil yardım kapsamındaki kaynak planlamaları, sağlıklı şekilde yürütülmelidir. Söz konusu kaynakların yeterliliği, askerî ve sivil kaynakların birlikte kullanılması ile mümkündür. Özellikle bulunduğu jeopolitik konum itibari ile her an savaş tehdidi altında bulunan Türkiye, savaş haline yönelik olarak planlamalarında zayıf yönlerini güçlendirmeli ve eksikliklerini tamamlamalıdır. Barış döneminde yapılması gereken planlamalar sivil asker iş birliğine bağlı olarak yapılmalıdır. Bu çalışmada, seferberlik ve savaş hâlindeki acil sağlık hizmetlerinin tüm kurum ve kuruluşların kendi uzmanlık alanlarıyla ilgili görev almasını sağlayan model önerisi sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Seferberlik, Savaş, Acil Sağlık, Koordinasyon, Şebeke Organizasyon Modeli