Arabidopsis thaliana türünde Çeltik OSG1 Geni Benzerlerinin Araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Didem TÜRE
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): KEMAL MELİH TAŞKIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Erkek kısırlık, hibrit bitki üretimininde kullanılan bir yöntemdir. Erkek kısır bitkilerin eldesinde uyuşmazlık ve kimyasal maddelerle emaskülasyon, genetik ve sitoplazmik kısırlık gibi yöntemler tercih edilmektedir. Genetik kısırlık, uygulanmasının kolay olması ve diğer yöntemlere göre daha kesin sonuçlar vermesi, klasik yöntemlere göre daha ekonomik olması sebebiyle daha avantajlıdır. Çeltik bitkisinde OSG1 geninin anterlerde kalloz degredasyonundan sorumlu kallaz olarak rol aldığı ve mutasyona uğradığında erkek kısır bitki oluşuma yol açtığı belirlenmiştir. Kalloz, mayoz öncesinde ve devam ederken geçici olarak mikrosprositlerin etrafında biriken polimer yapıda bir moleküldür. Bu tezde kalloz birikimi ve mayoz sonrasında kallozun yıkımını etkileyen mutasyonların erkek kısır bitki üretiminde kullanılabileceği düşünülmüştür. Çalışmada, model organizma olan Arabidopsis thaliana bitkisinde muhtemel OSG1 geni ortologlarının varlığı ve erkek kısırlığı oluşturma potansiyeli araştırılmıştır. Bu amaçla öncelikle biyoinformatik çalışmalarla OSG1 ile yüksek benzerlik gösteren A. thaliana genleri belirlenmiş, gen yapısı ve ifade profilleri incelenmiştir. Bu çalışmalar sonrasında OSG1 ile protein dizisi değerlendirilmiş, en çok benzerlik gösteren genin At4g16260 olduğu belirlenmiştir. Daha sonra, At4g16260 genine ait T-DNA mutantları seçilmiş ve sipariş edilmiştir. Bu mutant hatlar laboratuvar ortamında bitki yetiştirme kabininde yetiştirilmiştir. Homozigot mutant bireyler uygun primerler kullanılarak PCR yöntemi ile belirlenmiştir. Homozigot bitkiler 4-6 hafta arasında çiçeklenmiş ve gelişim aşamaları fenotipik olarak değerlendirilmiştir. Çalışmada ayrıca At4g14080 ve At3g23770 mutant hatları ile ikili mutant (At4g14080 x At3g23770) bireylerdeki bitki başına düşen bakla ve bakladaki tohum sayısı ve çiçeklenme zamanı incelenmiştir. Fenotipik incelemeler sonucunda bakla ve bakladaki tohum sayısı açısından farklılıklar belirlenmiştir. Tohum ağırlıkları açısından da farklı sonuçlar bulunmuştur. Bakla ve tohum oluşumu yabani tip bitkilerde daha erken meydana gelmiştir.