Özüt Destekli Halokromik Hidrojel Filmler ile Beyaz Etin Bozulmasının Fiziksel Açıdan Tespiti

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Matematik Ve Fen Bilimleri Eğitimi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Merve Çolpan

Danışman: Yeliz Özüdoğru

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında, akıllı etiketler için halokromik özellik gösteren bitkilerden elde edilen özütler kullanılarak kitosan destekli hidrojel filmler geliştirilmiştir. Amaç, elde edilen akıllı etiketlerle pH değişimlerine bağlı olarak beyaz etlerin kesim sonrası geçen süreye ilişkin görsel indikatör tasarlamak ve ette olabilecek bozulma sürecini izlemektir. Çalışma kapsamında, hibiskus (Hibiscus Sabdariffa), zeytin yaprağı (Olea Europaea) ve biberiye (Rosmarinus Officinalis) bitkilerine çözünürlük testi uygulanmış, ardından bitkiler temizlenip kurutulmuştur. Kurutulan bitkiler havanda öğütülerek yüzey alanları artırılmış ve etil alkolle çözülerek ekstraksiyon yöntemiyle özütler elde edilmiştir. Elde edilen özütler, rotary evaporatör ile etil alkolden arındırılmış ve TLC ile etanol içerip içermedikleri kontrol edilmiştir. Ayrıca, kitosan asetik asit çözeltisinde çözünerek %2'lik glutaraldehit çözeltisi ile karıştırılmış ve jel kıvamına getirilmiştir. Kitosan matrisli hidrojel çözeltilerine bitkisel özütler entegre edilerek homojen hale getirilmiş ve film haline getirilmek üzere etüvde kurutulmuştur. Elde edilen hidrojel filmlerinin özellikleri, Fourier Transformed İnfrared (FTIR) spektroskopisi ile ve yüzey özelliklerini incelemek üzere Scanning Electron Microscope (SEM) ile analiz edilmiştir. Çalışmanın sonunda, pH değişimlerini ve enfeksiyon riskini simule eden çözeltiler hazırlanarak elde edilen filmler üzerine uygulanmış ve renk değişimleri üzerinden kesim sonrası geçen süreç ve bozulma oluşturabilecek mikrobiyolojik süreçler değerlendirilmiştir. Simulatif çözeltilerle yapılan çalışma sonrası beyaz et değişimlerini gözlemlemek üzere tavuk eti üzerinde de uygulama yapılmış, filmlerin renk ve yüzey özellikleri değişimleri incelenmiştir. Sonuç olarak, özüt ilave edilmiş kitosan destekli hidrojel filmlerinin, gıda endüstrisinde akıllı etiket olarak kullanılabileceği ve beyaz etin kesimi ile mikrobik bozulmaların takibi açısından faydalı olabileceği sonucuna varılmıştır.