Marmara Denizi Tekirdağ liman bölgesinde aylık kantitatif fitoplankton değişimleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ezgi DÖVENTAŞ YAZICI
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MUHAMMET TÜRKOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma Ocak 2004 – Aralık 2005 tarihleri arasında Marmara Denizi Tekirdağ liman bölgesinin yüzey derinliğinde tespit edilen fitoplanktonik organizmaların fizikokimyasal su kalitesi parametreleri ile ilişkili olarak aylık bazda kantitatif değişimlerini tespit etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. CTD, nütrient ve klorofil a analizleri ardışık olarak YSI 556 MPS, Oto-Analizör ve Spektrofotometrik yöntemler ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma süresince, yüzey suyunda sıcaklık 8,02 - 26,0 (16,80 ± 6,53 oC), tuzluluk 21,9 - 27,3 ppt (24,1 ± 1,61 ppt), pH 7,82 - 8,51 (8,27 ± 0,16), çözünmüş oksijen 5,66 - 12,8 mg L-1 (9,01 ± 2,02 mg L-1), AKM 8,50 - 50,2 mg L-1 (19,6 ± 12,5 mg L-1), NO-2+NO-3 005 - 2,87 µM (0,51 ± 0,63 µM), PO-34 0,02 - 0,46 µM (0,11 ± 0,10 µM), SiO4 1,05 - 6,70 µM (3,01 ± 1,57 µM) ve fitoplankton klorofil a düzeyi 0,99 - 9,20 µg L-1 (3,23 ± 2,03 µg L-1) aralığında gerçekleşmiştir. N/P, Si/N ve Si/P oranları sırasıyla 1,00 - 26,0 arasında (6,32 ± 6,91), 1,50 - 134,0 arasında (19,0 ± 31,2) ve 7,00 - 193,0 arasında (51,8 ± 46,8) hesaplanmıştır. Çalışma süresince, toplam fitoplankton yoğunluğuna katkı veren dinoflagellatlar (Dinophyceae), diyatomlar (Bacillariophyceae) ve silikoflagellatlar (Dictyochophyceae) ardışık olarak 6,29E+05 - 1,53E+07 hücre L-1 (3,77E+06 ± 3,51E+06 hücre L-1), 7,86E+04 -5,95E+06 hücre L-1 (1,08E+06 ± 1,32E+06 hücre L-1) ve 0 - 1,57E+05 hücre L-1 (2,21E+04 ± 4,15E+04 hücre L-1) aralığında değişirken, total fitoplankton hücre sayısı 8,25E+05 - 1,67E+07 arasında (4,87E+06 ± 4,18E+06 hücre L-1) değişim göstermiştir. Çalışmada, dinoflagellatların total fitoplankton yoğunluğuna olan ortalama katkısı %75,3 (min-max: %36,0 - 96,3) iken, diyatomların ortalam katkısı %24,3 (min-max: %3,74 – 64,0) olmuştur. Diğer gruplardan sadece silikoflagellatlar (Dictyophyceae) katkı sağlarken, bu grubun toplam fitoplanktona ortalama katkısı %0,51 (min-max: 0 – 4,55) olmuştur. Örnekleme boyunca baskın veya dominant fitoplankton türleri örnekleme dönemlerine göre farklılık göstermekle birlikte, 106 hücre L-1'nin üzerindeki bir konsantrasyonda aşırı çoğalan (algal bloom) dinoflagellatlardan Prorocentrum micans Ehrenberg, 1834, Prorocentrum gracile Schütt, 1895, Prorocentrum scutellum Schröder, 1900, Noctiluca scintillans (Macartney) Kofoid & Swezy, 1921ve Scripsiella trochoidea (Stein) Loeblich III, 1976 türleri olurken, diyatomlardan Striatella unipunctata (Lyngbye) C.Agardh, 1832 ve Rhizosolenia setigera Brightwell, 1858 olmuştur. Bununla birlikte, dinoflagellatlardan Ceratium furca (Ehrenberg) Claparẻde & Lachmann 1859, Ceratium fusus (Ehrenberg) Dujardin 1841, Ceratium tripos (o.F. Müller) Nitzsch 1817, Dinophysis rotundata Claparẻde & Lachmann 1859, Gonyaulax spinifera (Claparẻde & Lachmann) Diesing 1866, Gyrodinium spirale (Bergh) Kofoid & Swezy 1921, Heterocapsa triquedra (Ehrenbergh) Stein 1883, Lingulodinium polyedrum (F.Stein) J.D.Dodge 1989, Oxytoxum scolopax Stein, 1883, Prorocentrum triestinum J.Schiller 1918, Protoperidinium depressum (Bailey) Balech 1974 ve Protoperidinium steinii (Jørgensen) Balech 1974 türleri, diyatomlardan bazı Cheetoceros, Coscinodiscus, Scenedesmus ve Navicula türleri, Leptocylindrus danicus Cleve 1889, Nitzshia longissima (Brebisson) Ralfs 1861, Pseudo-nitzshia pungens (Grunow ex Cleve) G.R.Hasle 1993, Rhizosolenia calcar-avis Schultze 1858, Rhizosolenia hebetata Bailey 1856, Rhizosolenia imbricata Brightwell 1858, Thalassionema nitzschioides (Grunow) Mereschkowsky 1902 türleri ikinci düzeyde (105-106 hücre L-1 arasında) aşırı üreyen (bloom) türlerdir. Silikoflagellatlardan Dictyocha speculum Ehrenberg 1839 Eylül 2004'de ikinci düzeyde bloom oluşturan diğer önemli bir türdür. Sonuç olarak, bir çok dönemde dinoflagellatların hem hücre yoğunluklarında oluşan baskınlık hem toplam fitoplanktona olan yüksek katkıları (ortalam %75,3) nedeniyle çalışma bölgesinin ötrofik bir yapıya sahip olduğu görülmüştür. Bu durumu klorofil a düzeyleri de (3,23 ± 2,03 µg L-1) desteklemektedir.