Characterization of Pitaya N-Linked Glycans and In-vitro Identification of Potential Prebiotic Effect
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MELDA KARYELİOĞLU
Danışman: Sercan Karav
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hylocereus cinsi bir kaktüs meyvesi olan Pitaya, zengin içeriğe ve fonksiyonel bileşiklere sahiptir. Pitaya, son zamanlarda dünyada oldukça popüler bir meyve haline gelmiştir. İnsan sağlığı üzerinde kanser kemoprevansiyonu, anti-inflamatuar özellik, antidiyabetik etki gibi olumlu etkileri olan pitaya, içerdiği oligosakkarit (glikanlar) yapıları de insan bağırsak sağlığı için önemli bir meyve niteliğindedir. Doğada serbest veya bağlı formda bulunabilen glikanların insan sağlığı üzerinde önemli etkileri bulunmaktadır. İnsanlarda bu glikanları parçalayabilecek özgüllükte glikozidaz enzimi bulunmadığından glikanlar bozulmaya uğramadan, kolona kadar ulaşabilirler. Bu glikanlar mikrobiyotadaki bazı simbiyotikler tarafından tek karbon kaynağı olarak kullanılabilmekte olup, seçici gelişime olanak sağlamaktadırlar. Özellikle insan mikrobiyotasında bulunan Bifidobacterium infantis bu glikanları tüketilebilecek özelliklere sahiptir. Salgıladığı Endo-β-N-asetilglukozaminidaz (EndoBI-1) enzimi ile N-bağlı glikanları serbestleştirerek karbon kaynağı olarak kullanabilir. Pitayada bulunan serbest glikanlar, yüksek prebiyotik etkiye sahipken, bağlı glikanların biyolojik özellikleri ile alakalı çalışmalar sınırlıdır. Bu amaçla; pitaya örneklerinin öncelikle protein içeriği araştırılmıştır. Pitaya örneklerinden izole edilen protein miktarı, florometrik yöntem kullanılarak kantifikasyonu sağlanarak elde edilen proteinler görüntülenmiştir. Sonrasında N-glikanlar özgün EndoBI-1 ve PNGaz-F enzimleri ile kesilip saflaştırılmıştır. Elde edilen glikanlar, detaylı bir şekilde MALDI-TOF-MS analizi ile karakterize edilmiştir. Saflaştırılan glikanların prebiyotik etkisinin incelemek amacıyla in-vitro sindirim modeli kullanılarak sindirilebilirliği belirlenmiş ve seçilen probiyotik bakteriler tarafından kullanımı değerlendirilmiştir. Bu çalışmanın gerçekleştirilmesiyle üretimi ve kullanımı hızla gelişen pitaya meyvesi için N-glikan profili ve prebiyotik potansiyeli aydınlatılmıştır. Böylece pek çok fonksiyona sahip olduğu bilinen glikanların karakterizasyonu yapılarak, literatüre katkı sağlanmıştır. Çalışma sonucunda ortaya çıkan serbestleşmiş pitaya N-glikanlarının prebiyotik özelliğinin gösterilmesi ile yeni AR-GE çalışmalarının önü açılmış olacaktır.