XX. YÜZYIL AVRUPA RESMİNDE PRİMİTİF SANAT BAĞLAMINDA PORTRE

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Resim, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mustafa Çoşkun

Danışman: Gülderen Görenek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, XX. yüzyıl Avrupa portre resminin primitif sanattan nasıl etkilendiğini ortaya koymak amaçlanmaktadır. XIX. yüzyılın sonları ve XX. yüzyılın başlarında gelenekten kopma arayışı ve yenilikçi arayış, dönemin sanatçıları tarafından benimsenmiştir. Bu yenilikçi arayış, farklı ifade biçimleri ortaya çıkarmış ve eserler, bu doğrultuda üretilmeye başlanmıştır. Bu bağlamda yapılan eserlerde ilkel insanın duygularına inme çabası vardır; ancak bu çabayı ortaya koymada, artık klasik sanat eserlerinin ustalıkları sanatçılar için yeterli değildir. İlkel insanın gelişen dünyadan etkilenmeden oluşturdukları düşünce ve yaşayış biçimleri Avrupa sanatına etki etmiştir. Afrika'dan gelen masklar yenilikçi arayış içinde olan sanatçılara ilham kaynağı olmuştur. Gelenekten küçük bir uzaklaşma, eleştirmenler tarafından yargılanmasına rağmen yeninin toplum tarafından kabullenmesi yeni bir sanat akımının ortaya çıkışını desteklemiştir. XX. yüzyılın başlarında ortaya çıkan yaratıcı sanatsal süreçte değişik eğilimli birçok genç sanatçıyı bir araya getiren şeylerden birisi de primitif sanatta heykelciliğe duyulan ortak hayranlıktır. Daha sonraki yıllarda, akademi sanatçısının stüdyosunda daha çok yer edinen Belvedere Apollonu'nun alçı kopyasının yerini 'masklar' almıştır. Tüm bu gelişmeler doğrultusunda Avrupa sanatı, primitif yapıdan fazlaca yararlanarak modern sanatın temellerini oluşturmuştur. Örneğin Picasso, Modigliani gibi dönemin avangart sanatçılarını etkilemiştir. Picasso'nun kübist tabloları, Modigliani gibi sanatçıların portrelerinde ve büstlerinde bu izler görülmektedir.