İstanbul'un Anadolu Yakasındaki I. Mahmut dönemi çeşme ve sebilleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, SANAT TARİHİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEHRA YELİZ YEL

Danışman: Ali Osman Uysal

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez Lale Devri'nde sayıları artan su yapılarının bu dönemde de revaçta olduğunu ve bu yapıların dönemin ilk sanatsal değişim girişimleri olduğunu kanıtlamaktır. Çalışmamızda I. Mahmut döneminde Beykoz, Kadıköy ve Üsküdar ilçelerinde yapıldığını tespit ettiğimiz sekiz çeşme ve bir sebil; plan, bezeme ve üslupsal özellikleri ile detaylıca incelenmiştir. Dokuz başlık altında toplanan çalışmanın ''Giriş'' bölümünde konumuzun amacı, yöntemi ve başvurulan kaynaklar belirtilmiştir. İkinci bölümde İstanbul ve Anadolu Yakasının topografyasına, tarihine, kısaca değinilmiştir. Devamında konumuzu daha iyi analiz edebilmek için I. Mahmut Dönemi III. Ahmet Dönemiyle birlikte siyasi ve mimari açıdan değerlendirilmiştir. Dördüncü başlığımız Üsküdar'da bulunan suyolları ve I. Mahmut Döneminde inşa ettirilen suyolları kısaca tanıtılmıştır. ''Karşılaştırma ve Değerlendirme'' kısmında incelediğimiz sekiz çeşme ve bir sebil üzerindeki Safevi Hint-Moğol ve Fransız etkilerine detaylıca değinilmiş dünya sanatındaki benzer örnekleriyle karşılaştırılmıştır. Bu değerlendirme sonrasında ''Sonuç'' bölümünde ise; yaptığımız araştırma analiz edilerek aslında bilinenin aksine Lale Devri ve I. Mahmut döneminde sadece Fransız sanatının etkilerinin olmadığına Safevi ve Hint sanatlarının, kültürel hayatlarının da Osmanlı sanatının değişimde rol oynadıkları kanaatine varılmıştır.