Güzel kavramının İslam düşüncesindeki gelişimi (başlangıcından XV. yüzyıla kadar)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, SANAT TARİHİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GİZEM ÇETİN

Danışman: Alptekin Yavaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, İslam sanatının kavramsal boyutunu anlamak amacıyla İslam düşüncesinde "güzel" kavramının tanımı ve bu kavramın nasıl bir düşünce ortamında şekillendiğini araştırılmıştır. Konu bağlamında İslam düşüncesine tesiri açısından Grek felsefesinde "güzel" kavramına ilişkin görüşler, İslam düşüncesinin erken ve klasik dönemdeki gelişimi ve bunların İslam düşüncesinde "güzel" kavramına etkisi incelenmiştir. "Güzel" kavramının Ortaçağ İslam düşüncesinde ideal yaşantının izahı bağlamında ele alındığı anlaşılır. Bu nedenle "güzel" bağımsız bir alan olarak incelenmemiş, varlığa ilişkin bir kavram olarak metafizik ve ontoloji alanlarında tartışılmıştır. İslam düşüncesine Kelam, Felsefe ve Tasavvuf Felsefesi özelinde bakıldığında "güzel" kavramının Allah'ın zatına özgü "Mutlak Güzel" ve onun mevcutlar alemindeki yansımasından kaynaklanan "Şeylerdeki Güzel" biçiminde iki farklı tasavvuru bulunduğunu görülür. Üç ayrı düşünüş biçiminde de benzerlik gösteren bu anlayış, farklı yöntemlerle açıklanması bakımından birbirinden ayrılır. İslam düşünürlerinin bir kısmı "Mutlak Güzel" ile "Şeylerin Güzelliği" arasında organik bir bağ kurmayı denemiş, bir kısmı ise bu iki türlü güzelliği tamamen birbirinden ayrı ele alma yoluna gitmişlerdir.