2019-2020 öğretim yılında okutulan 6 ve 7. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metin ve etkinliklerin çoklu zekâ kuramı ve öğretmen görüşleri çerçevesinde değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERT BAŞBAYRAK
Danışman: Funda Örge Yaşar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı 6 ve 7. Sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan metin ve etkinliklerde zekâ türlerinin yer alma düzeyini tespit etmek ve Türkçe öğretmenlerinin ders kitaplarında zekâ türlerinin yer alma düzeyleriyle ilgili görüşlerini ortaya koymaktır. Araştırmada ulaşılmak istenen hedeflere nitel araştırma yöntemlerinden olan görüşme ve doküman incelemesi yöntemleri ile ulaşılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Şırnak ilinin Cizre ilçesinde görev yapan 30 Türkçe öğretmeni; çalışma materyalini ise 2019-2020 eğitim öğretim yılında okutulması uygun görülen Ekoyay Yayıncılık 6. sınıf Türkçe ders kitabı, MEB Yayınları 6. sınıf Türkçe ders kitabı, Özgün Yayınları 7. sınıf Türkçe ders kitabı ve MEB Yayınları 7. sınıf Türkçe ders kitabı oluşturmaktadır. Türkçe öğretmenlerinin görüşlerini tespit edebilmek için araştırmacı tarafından hazırlanan 4 tanesi demografik özelliklerini öğrenmeye yönelik, 8 tanesi de araştırma konusuna yönelik görüşme sorularından oluşan toplamda 12 soruluk yarı yapılandırılmış görüşme formundan yararlanılmıştır. Veri analizi yapılırken ders kitaplarının, Çoklu Zekâ Kuramının temel ilkeleri çerçevesinde oluşturulan ölçütler doğrultusunda incelenmesine dikkat edilmiştir. Bu bağlamda etkinliklerdeki ifadeler cümle düzeyinde ele alınmış ve hangi zekâ alanını yansıttığı konusunda yargıya varılmıştır. Metinler ise cümle cümle olmaktan ziyade bütün halde incelenmiş ve hitap ettiği en baskın zekâ alanlarına göre bir değerlendirme yapılarak sonuca varılmıştır. Çıkan sonuçlar tablolara aktarılmıştır. Tablo içerisinde frekans ve yüzdeler kullanılmıştır. Öğretmenlerle yapılan görüşmeler ise içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Bu bağlamda öğretmenlerin sorulara verdikleri yanıtlar incelenmiş ve her soru için ayrı kategoriler oluşturulmuştur. Birbirine benzeyen yanıtlar gruplandırılarak oluşturulan kategorilere dahil edilmiştir. Kategoriler kapsamında öne çıkan görüşler doğrudan alıntı yoluyla aktarılmıştır. Araştırmanın sonucunda incelenen ders kitaplarında en çok yer verilen zekâ alanının büyük bir farkla dil zekâsı olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen görüşlerine bakıldığında da en çok yer verilen zekâ alanı olarak dil zekâsı öne çıkmıştır. Bunun yanında incelemeler sonucu bedensel zekânın ders kitaplarında en çok ihmal edilen zekâ alanı olduğu görülmüştür. Fakat Türkçe öğretmenlerinin ders kitaplarında en az yer verilen zekâ alanı olarak mantık-matematik zekâsını öne çıkardıkları sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle ders kitaplarında en az yer verilen zekâ alanı konusunda ders kitabı inceleme sonuçlarıyla öğretmen görüşleri arasında bir uyumsuzluk olduğu göze çarpmaktadır. Bu sonuçlardan hareketle ders kitaplarını hazırlarken Çoklu Zekâ Kuramındaki zekâ alanlarının daha dengeli dağıtılması ve Çoklu Zekâ Kuramı ile ilgili eğitimsel bilincin artırılması ile ilgili karar vericilere, uygulayıcılara, velilere ve araştırmacılara yönelik çeşitli öneriler geliştirilmiştir.