Gelibolu Yarımadası’nda Çanakkale Savaşlarını Anlatan Alan Kılavuzlarının Performansları Üzerine Halk Bilimsel Bir İnceleme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Yasemin Birtane
Danışman: Mehmet Ali Yolcu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:1915 Çanakkale Savaşı, dünya tarihini etkileyen önemli bir zincirin parçası olan bir savaştır. Çanakkale Muharebeleri, 20. yüzyılda dengeleri değiştirmiş ve evrensel boyutta etkiler bırakarak yüzyıla yön vermiştir. Milletlerin kaderlerinin düğümlendiği Çanakkale Savaşlarında toprağa düşenler, "Çanakkale ruhu" kavramının doğmasına ve bu savaşın destanlaşmasına sebep olmuştur. Çanakkale Savaşları etrafında, Türk halk kültürü içerisinde aktarılan ve yayılan folklorik unsurlar ortaya çıkmıştır. Bu çalışmayla Çanakkale Savaşları'nın yaşandığı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanı'nın kültürel değerinin kuşaklara aktarılmasının sağlanması, destan anlatma geleneğinin günümüzde devamı niteliğinde olan alan kılavuzlarının performansının incelenmesi, anlatıların toplum üzerindeki etkilerinin belirlenmesi, anlatıların anlatıcı, dinleyici, ziyaretçi grubuna ve ziyaret noktasına göre değişiklik göstermesinin nedenlerinin ortaya çıkarılması ve Tarihi Alan'daki anlatma geleneğinin günümüzdeki öneminin vurgulanması amaçlanmıştır. Alan kılavuzlarının performanslarının halk bilimsel açıdan daha önce incelenmemiş olması, bu verilerin daha sonra yapılacak olan çalışmalara rehberlik edecek olması çalışmanın önemini göstermektedir. Araştırmada kullanılan veriler saha çalışması ile elde edilmiş olup kaynak kişilerden derlemeler yapılmış, ziyaretçi grupları gözlenmiştir. Elde edilen malzemeler tasnif edilmiş ve Performans Teori'nin geliştirdiği araştırma modeline göre değerlendirilmiştir.