Çanakkale şer'iyye sicilerinde aile (1839-1867)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA BİNTAŞ

Danışman: Şerif Korkmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Şer'iyye sicilleri Osmanlı Devleti'nin toplumsal tarihinin aydınlatılmasında önemli bir yere sahip olan kaynakların başında gelmektedir. Şer'iyye sicilleri kâdılar tarafından tutulan mahkeme tutanaklarıdır. Kâdı bulunduğu kazanın hâkimi, mülki amiri ve halkın her konuda müracaat ettiği en üst yetkilisiydi. Bu nedenle kâdının görev mahallinde tuttuğu siciller, o bölgenin iktisadi ve toplumsal hayatını yansıtan önemli belgelerdir. Bu belgelere dayanarak toplum yapısını anlamak için öncelikle o toplumun aile kurumunu incelememiz gerekmektedir. Şer'iyye sicilleri içerisinde bulunan Tereke Defterlerindeki kayıtlar sayesinde de kişilerin sosyal ve ekonomik yapıları hakkında detaylı bilgiler öğrenebilmekteyiz. Bu bilgiler ışığında ortaya çıkan bulgularla dönemin aile yapısı, nüfus durumu, genel birikim yapısı ve miktarları, sosyal statüleri, unvan ve meslek grupları gibi konular hakkında birinci elden veriler elde edilmektedir. Bu çalışmada Şer'iyye sicilleri vasıtasıyla tipik bir Osmanlı-Anadolu kenti olan Çanakkale aile yapısı incelenmiştir. Bu doğrultuda çalışmanın temel çıkış noktası: 152, 153, 1122, 1123 ve 1124 numaralı Çanakkale Şer'iyye sicilleridir. Sosyal tarihçiliğin özgün kaynakları olan bu belgeler doğrultusunda mikro düzeyde Çanakkale ailesi, makro düzeyde Osmanlı ailesinin yapısına bakılmıştır. Çalışmada ailenin temel oluşma evreleri olan evlenme, boşanma gibi konular ile ailenin sosyo-ekonomik yapısı sicillerden elde edilen bulgular neticesinde incelenmiş ve değerlendirmelerde bulunulmuştur.