Çanakkale ili kereviz alanlarındaki kökur nematodu (Meloidogyne spp.) türlerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞERİF ALİ YAĞCIKÖSE
Danışman: Uğur Gözel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye, 24.401.231 ton sebze üretim miktarı ile dünyada Çin, Hindistan ve Amerika Birleşik Devletleri'nden sonra 4. sırada yer almaktadır. Çanakkale ili iklim ve toprak yapısından dolayı ülkemiz için önemli bir tarımsal potansiyele sahiptir. Bölgede üretimin çok olduğu başlıca sebzeler; beyazbaş lahana (Brassica oleracea L. var. capitata), karnabahar (Brassica oleracea L. var. botrytis), marul (Lactuca sativa), ıspanak (Spinacia oleracea), pırasa (Allium porrum) ve kereviz (Apium graveolens)' dir. Sebze üretiminde verimi ve kaliteyi etkileyen birçok canlı ve cansız faktör bulunmaktadır. Dünyada ve Türkiye'de kereviz üretiminde zarara neden olan, önemli zararlılardan birisi de kökur nematodlarıdır. Bu çalışmada Çanakkale ili kereviz üretim alanlarında verim kaybına neden olan kökur nematodlarının türleri ve yaygınlıkları belirlenmiştir. Bu amaçla 2020-2021 yıllarında Çanakkale il ve ilçelerinde bulunan toplam 75 farklı kereviz üretim alanlarına periyodik olmayacak şekilde sörveyler yapılmıştır. Kereviz üretim alanlarında kökur nematodu simptomları (bodur kalma, yapraklarda sararma) yaygın olarak görülen alanlarda kerevizin kök bölgeleri kontrol edilmiş ve köklerde urlanma görülen bitkiler sökülerek laboratuvara getirilmiştir. Laboratuvara getirilen kereviz örneklerinden kökur nematodlarının dişi bireyleri ve yumurta paketlerinden ikinci dönem larvalar elde edilmiştir. Kökur nematodlarının tür teşhisleri her popülasyon için dişi bireylerin perineal bölgelerinden elde edilen kesitler ve ikinci dönem larvaların morfometrik ölçümleri yapılarak belirlenmiştir. Yapılan tür teşhislerine göre 9 örnekte Meloidogyne javanica türü, 5 örnekte ise Meloidogyne araneria türü belirlenmiştir. Çalışma sonucunda Çanakkale ili genelinde kereviz yetiştiriciliği yapılan alanlarda kökur nematodu bulaşıklık oranı %18.6 olarak belirlenmiştir. Bu çalışma ile Çanakkale ili kereviz alanlarında M. javanica ve M. araneria türleri ilk defa tespit edilmiştir.