1945 sonrası çağdaş sanatçıların kağıt üzerine deneysel mürekkep uygulamaları


Tezin Türü: Sanatta Yeterlik

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Resim Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP KARABOĞA

Danışman: Gül Sarıdikmen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mürekkep, yüzyıllar boyunca sanat tarihinde yer edinmiş kökeniyle, yapımında oldukça büyük uğraşlar ve sabır gerektiren yöntemiyle, aynı zamanda ruhsal ifadeyi yüzey üzerinde biçimlendirmede önemli bir rolü olan değerli bir karışımdır. Mürekkep, kaligrafinin en önemli öğesidir. Kaligrafi, (hat sanatı) çağlar boyunca kültürler arasında farklı biçimlerde uygulanmış, bireyselleşmiş ve plastik bir öğe olarak görsel sanatlarda sanatçıların kendi iç dünyasını dışavurmada bir iletişim aracı olmuştur. Özellikle Doğu'da yüksek sanat biçimi olarak görülen Hat sanatı, II. Dünya Savaşı sonrasında Batı'da Lirik Soyut ve Soyut Dışavurumcu alanda eser üreten sanatçılarda yaygın ve kalıcı bir etki oluşturmuştur. Mürekkebin bu eserlerde deneysel yaklaşımlara ve rastlantılara olanak tanıması, yüzey üzerinde soyutlama ve doğaçlamaya imkan vermesi, eylemsel resimde ifadeyi güçlendirmiştir. Bu tez metninde mürekkebin yapılışı, çeşitleri, tarihi, monokrom ve lavi yöntemleri anlatılmıştır. Soyut Kaligrafi, Asemik Kaligrafi ve Japon Avangart Kaligrafisi açıklanmıştır. Lirik Soyut ve Soyut Dışavurumcu Uygulamalarda, sanatçıların kağıt üzerine mürekkep ile yapmış oldukları çalışmalara yer verilmiş ve mürekkebin uygulama çalışmalarımda kullanımı açıklanmıştır. 1945 sonrası, Doğu'da ve Batı'da yaşamış olan sanatçıların mürekkep çalışmalarında kaligrafinin, lirik soyut sanatın ve dışavurumculuğun nasıl yön bulduğu ve benzer yönleri açıklanmıştır. Bu eserlerin ortak bakış açısıyla aynı dönemde mürekkeple yapılan uygulamalardaki benzer yönleri de vurgulanmıştır. Birbirine uzak coğrafyalarda yaşayan sanatçıların, aynı dönemde birbirlerinden etkileşimi de özellikle ele alınmıştır. Bu bağlamda sanatçıların eserleri, anlatım tarzlarına göre kategorize edilerek bu çeşitliliğin yansımaları görsellerle birlikte analiz edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Mürekkep, Rastlantı, Kaligrafi, Lirik Soyutlama, Soyut Dışavurum.