İbn Rüşd'ün Batı düşüncesi üzerindeki etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET BARAN DANIŞOĞLU

Danışman: Selahattin Akti

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada İbn Rüşd'ün Antik Yunan felsefesinden aldığı mirasın ve bu felsefeye yaptığı katkıların Batı düşüncesine olan etkisi incelenmiştir. Bu etkinin Batı düşünce tarihinde yer alan bazı filozofları ne şekilde etkilediği ve yol açtığı felsefi akımların neler olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Orta Çağ'da Antik Yunan felsefesinden yapılan tercümelerle aydınlık bir dönem yaşayan İslam dünyasının düşünürlerinden biri olan İbn Rüşd'ün özellikle Aristoteles şerhlerinin, Batı düşünce dünyasında Aydınlanmaya yol açan etkenlerden biri olması şaşırtıcı bir şekilde "Batıyı Aydınlatan İslam Filozofu" payesini almasına neden olmuştur. Batıyı aydınlatma görevini bir batılı değil İslam dünyasından bir filozof yerine getirmiş ve o kişi İbn Rüşd olmuştur. İslam düşünce dünyasında Meşşâî filozoflar grubu içinde yer alan İbn Rüşd'ün Batı düşünce dünyasında bu kadar derin bir etkiye sahipken Doğu/İslam dünyasında etkisinin sınırlı kalması ayrıca yapılabilecek bir çalışma konusu olabilir ancak bizim bu çalışmada üzerinde durduğumuz nokta Doğu/İslam dünyası içindeki etkisizliği değil Batı düşünce dünyası üzerindeki etkisidir. Daha doğrusu bu etkinin "Aydınlanma" ve sonrasına kadar uzanan hem felsefe hem de diğer alanlarda ortaya çıkardığı büyük fotoğraftır. Ayrıca Batı düşünce dünyası içindeki İbn Rüşd etkilerinin nasıl bir muhalefet ile karşılaştığına ve bu muhalefetin de aslında İbn Rüşd'den nasıl etkilendiğine çalışma konusu içinde yer vermeye çalıştık. Orta Çağ'da yazdığı Aristoteles şerhlerinin Aydınlanma döneminde etkisini göstermesi, İbn Rüşd'ün Avrupa kültürünün mimarlarından sayılmasını sağlamıştır. Anahtar Kelimeler: İbn Rüşd, İbn Rüşdçülük, İslam Felsefesi, Latin İbn Rüşdçülüğü, Aristoteles