Kronik Hastalıklı Çocuğa Sahip Ebeveynlerin COVID-19 Pandemi Sürecinde Korku ve Stres Düzeyleri ile Stresle Başa Çıkma Yöntemlerinin Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA ALDEMİR
Danışman: Fatma Yılmaz Kurt, Fatma Aldemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma kronik hastalıklı çocuğa sahip ebeveynlerin COVID-19 pandemi sürecinde korku ve stres düzeyleri ile stresle başa çıkma yöntemlerinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. Yöntem: Tanımlayıcı olarak yapılan çalışma, Türkiye'nin batısında yer alan bir Üniversite Hastanesinin Çocuk Polikliniği'nde Şubat 2022-Mart 2023 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Araştırmaya belirtilen tarihler arasında hastanenin çocuk polikliniğine başvuran ve araştırma grubu seçim kriterlerine uyan kronik hastalıklı çocuğa sahip olan (n=191) ve olmayan (n=199) çocukların ebeveynleri (N=390) dahil edildi. Verilerin toplanmasında çocuk ve ebeveyne ait tanıtıcı özellikleri içeren Anket Formu, COVID-19 Korku Ölçeği (KKÖ), Ebeveyn Stres Endeksi Ölçeği (ESEÖ) ve Stresle Başa Çıkma Yöntemleri Ölçeği (SBÇYÖ) kullanıldı. Verilerin analizinde normal dağılım varsayımının kontrolü için Kurtosis ve Skewness kat sayıları, bağımsız iki grup karşılaştırmasında t-testi, ilişkisel çıkarımlarda pearson kolelasyon analizi kullanıldı. Bulgular: Araştırmaya katılan ebeveynlerin %84,9 'u (n=331) anne, %15.1'i (n=59) babadır. Kronik hastalıklı çocuğa sahip olan ebeveynlerin KKÖ puan ortalaması 21.52±5.07, ESEÖ puan ortalaması 68.27±25.56, SBÇYÖ puan ortalaması 96.97±15.12; kronik hastalığı olmayan çocuğa sahip ebeveynlerin ise KKÖ puan ortalaması 18.10±5.80, ESEÖ puan ortalaması 68.75±23.43, SBÇYÖ puan ortalaması 94.77±15.08 bulundu. Kronik hastalıklı çocuğa sahip ebeveynlerin KKÖ puanı ile ESEÖ toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı, düşük düzeyli ve pozitif yönlü (p<0.05); SBÇYÖ puanı ile ESEÖ toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı, düşük düzeyli ve negatif yönlü bir ilişki olduğu belirlendi (p<0.05). Sonuç: Sonuç olarak pandemi sürecinde kronik hastalıklı çocuğa sahip ebeveynlerin kronik hastalıklı çocuğa sahip olmayan ebeveynlere oranla COVID-19 korku düzeylerinin daha yüksek olduğu, ancak stres düzeyleri ve stresle başa çıkma yöntemleri ölçek puan ortalamalarının benzer olduğu ve aralarında istatistiksel olarak anlamlı ilişki olmadığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: COVID-19, Kronik hastalık, Ebeveyn, Korku, Stres, Stresle başa çıkma