"Kıraat Geleneğinde Muhalif Hareketler :İbn Şenebüz ve İbn Miksem Örneği"


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Yasemin YANKAÇ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): TEVHİT AYENGİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

"Kıraat Geleneğinde Muhalif Hareketler: İbn Şenebûz ve İbn Miksem Örneği" başlıklı tezimizde, kıraat ilminde sahih kıraat kriterlerine aykırı okuyuşları ile meşhur olan İbn Şenebûz ve İbn Miksem'in, yaşadıkları dönemin siyasal, sosyal ve bilimsel özellikleri ele alınarak tarihsel arka planda onları böyle bir eğilime sürükleyen sebeplerin neler olduğu, bilimsel veriler ışığında ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Çalışmamız giriş, dört bölüm, sonuç ve kaynakçadan oluşmaktadır. Tezimizin ilk bölümünde, kıraat ilmine dair, genel bilgiler verilerek bu bağlamda kıraat ilminin tanımı, konusu, gâyesi, kıraat çeşitleri ve tarihi üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, İbn Şenebûz ve İbn Miksem'in yaşadıkları dönemlerdeki, siyasal, bilimsel ve kültürel ortamın nasıl olduğu, kıraat ilminin o dönemlerdeki problemlerinin neler olduğu, üzerinde durularak tarihsel konteks ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Üçüncü ve dördüncü bölümde ise her iki âlimin hayatları, kıraat ilmindeki konumları, kıraat kriterleri ve aykırı görüşleri nedeniyle sorgulanmaları üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda, aykırı okuyuşlarının nakli bir temelinin olup olmadığı, kendilerine uygulanan cezâi işlemlerin bilimsel ve ahlâki etiğe ne kadar uygun olduğu salt rivayet ile değil dirâyet yöntemi ile de desteklenerek ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kıraat, Sahih Sened, Resm-i Mushaf, İbn Şenebûz, İbn Miksem.