İngiliz Yazışmaları Işığında Osmanlı Devleti'nin Katar kazası (1871-1916)


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ENEZ ÖZTÜRK

Danışman: Yunus Akyürek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İngilizler, 1820 yılında, Basra Körfezi'nin Arap kıyılarındaki birçok kabile şeyhi ile antlaşma yoluna giderek bölgeyi denetim altına almışlardı. Ancak Katar Yarımadası'nı Bahreyn'e bağlı kabul ettikleri için Katar şeyhleri ile bir antlaşma yapmaya gerek duymamışlardı. 1868 yılında Şeyh Muhammed b. Sânî'nin İngilizler ile yaptığı bir anlaşma neticesinde Katar tarihinde ön plana çıkması, beklemedikleri bir şekilde İngilizlerin aleyhine sonuçlanacaktı. Bağdat Valisi Midhat Paşa'nın 1871 yılında düzenlediği Necid Seferi ile Katar Şeyhi Muhammed b. Sânî'nin oğlu Şeyh Câsim, Osmanlı Devleti himayesine girmeyi kabul etti. Elbette ki Şeyh Câsim'in bu tercihi, Osmanlı Devleti'ne duyduğu salt sevgiden kaynaklanmamıştı; arka planda birçok neden yatmaktaydı. Osmanlı Devleti himayesinde bulunduğu süreçte Şeyh Câsim, birçok kez başına buyruk hareketler ve itaatsizlikler sergiledi. Ancak tüm bu olumsuzluklara rağmen Katar'ın Osmanlı Devleti ile olan bağı, 1916 yılına kadar sürdü.