Dükenbay Dosjan'ın hikâyeleri üzerine Kazak Türkçesi dil incelemesi (İnceleme-metin-dizin)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERT ERİŞİK

Danışman: Ahmet Turan Türk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezin temelini, Dükenbay Dosjan'ın Jaḳsı Kitap Ḳalay Jazıladı? "İyi Kitap Nasıl Yazılır?", Kisi Aḳısı "Kul Hakkı", Ḳımız "Kımız", Ergejeyli "Cüce", Eki Düniye Esigi "İki Dünya Kapısı", Maġjandı Öltirgender "Mağcan'ı Öldürenler" isimli hikâyeleri oluşturmaktadır. Giriş kısmında Kazaklar ve Dükenbay Dosjan hakkında bilgi verilniştir. Tezimiz giriş kısmı dışında Dil İncelemesi, Metinler ve Dizinler olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Dil İncelemesi bölümü Ses Bilgisi (Fonetik), Biçim Bilgisi (Morfoloji) ve Cümle Bilgisi (Sentaks) olarak üç kısma ayrılmıştır. Ses Bilgisi (Fonetik) kısmında Kazak Türkçesinin ünlüleri ve ünsüzleri tanıtılmış, tarihî ve gramerlik ses olayları açıklanmıştır. Biçim Bilgisi (Morfoloji) kısmında isimler, sıfatlar, zarflar, zamirler, edatlar, bağlaçlar ve ünlemler hakkında bilgiler verilerek isim ve fiil çekimi ele alınmıştır. Cümle Bilgisi (Sentaks) kısmında cümle ögeleri, cümle türleri, kelime grupları açıklanmıştır. Bu üç bölümde verilen örneklerin tümü, tezimizin ikinci bölümünü oluşturan altı hikâyeden alınmıştır. Metinler bölümünde yukarıda bahsedilen altı hikâyenin transkripsiyonu yapıldıktan sonra, hikâyeler Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Dizinler bölümünde, ikinci bölümde transkripsiyonu yapılan altı hikâyede geçen tüm kelimelerin gramatikal dizini verilmiş, özel isimler ise ayrı bir dizinde belirtilmiştir.