Geç Antik Çağ'da Assos konut mimarlığı
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, SANAT TARİHİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OĞUZ KOÇYİĞİT
Danışman: Ali Osman Uysal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Troas Bölgesi?nin güney kıyılarında bulunan ve Behramkale olarak bilinen Assos, Antik Çağ?da önemli bir antik kent hüviyetinde olup, bugün Geç Antik Çağ?a ait bir kısım konut yapısına ev sahipliği yapmaktadır. Antik kentte bir yüz yılı aşkın süredir yapılan çalışmalar sonrası tespit edilen konutların, kazılar sonrası günümüzde bir kısmı açığa çıkarılmış ve bilimsel olarak değerlendirilebilmişlerdir. Gösterişten uzak, sadece barınma hizmetine cevap verebilecek nitelikte olan bu konutların plansal kurguları tespit edilmiş, yapısal özellikleri ele alınarak kullanım evreleri belirlenebilmiştir. Benzer inşa teknikleri ve malzeme kullanılarak inşa edilmiş olan konutların bir çoğu açık avlular etrafında gelişim göstermişler ve kentin topografik yapısına uygun olarak, eğimli arazinin düzleştirilmesi sonucu oluşturulan teraslar üzerine yayılmışlardır. Yapı ve biçim olarak daha çok orta sınıf, dar gelirli insanların yaşam alanları şeklinde tanımlanabilecek olan bu konutlar, kentte inşa edilen kiliseler ile birlikte Geç Antik Çağ Assos?unun en önemli yapısal unsurları olarak kabul edilirler. Dönemin dinamiklerine uygun olarak belli alanlarda kümelenmişler, Geç Antik mahalle yaşamından kesitler sunarak, eski Assos günlük yaşamı hakkında bilinmeyenlerin öğrenilmesine yardımcı olmuşlardır. Bununla birlikte, Assos?da tespit edilen ve bu tez çalışmasının konusunu oluşturan Geç Antik konutların bir kısmı, Antik Çağ?dan gelen konut geleneğinin Geç Antik Çağ?daki yansımasını ve konutların bu dönemde nasıl bir değişim içerisine girdiğini göstermesi bakımından da ayrıca bir önem taşırlar. Çünkü bu konutlar, Arkaik ve Klasik Çağ?lardan başlayarak çeşitli onarımlar, tamiratlar ya da eklentiler sonucu, Geç Antik Çağ?ın sonuna kadar sürekli olarak değişerek kullanılmışlar ve konut yapılarının zaman içerisinde nasıl dönüşebildiklerini bizlere göstermişlerdir. Dolayısıyla burada en başta söylenmesi gereken, Assos?da tespit edilerek bu tez çalışmasında ele alınan konut biçimlerinin, bölgesel bir karakterde gelişip kimlik kazanmış olan orta sınıf konutlar olduklarıdır. Bunlar dönemin konut mimarlığı üzerine mevcut bilgilerimizin pekişmesini sağladıkları gibi, Geç Antik dönemin kentsel gelişimi ve kentsel dokusu hakkında da önemli sonuçlara varmamıza olanak sağlayan önemli yapılardır.