Anadolu'da Artemis Kültü ve Seramik Sanatına Yansıması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Gülşah Aksoy
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mehmet Fatih Karagül
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İlk çağlardan itibaren ana tanrıça inancı, insan hayatının doğasında bulunup derin ve köklü bir tarihe sahip olmuştur. İnsan kendi neslini çoğaltan olarak yanındaki kadını görmüş, kadın yaradılışı gereği koruyucu, besleyici, yaratıcı gibi doğal özelliklere sahip olması nedeniyle doğrudan dinsel alanda etkili olmuştur. Ana Tanrıça inancı, doğaya hâkim olarak algılanan kadını temsil eden, tanrısal güçtür. Anadolu'da farklı ad ve biçimlerde ana tanrıça inancı yaygın olarak görülmektedir. Bitki ve hayvanlar üzerinde hâkimiyet kuran, bolluk ve bereket dağıtıcı yönü en temel özellikleri arasında olan ana tanrıça, Anadolu'da Artemis olarak gelişmiştir. İlyada efsanesinde Artemis, Troia müttefikleri arasında yer alan tanrıçalar arasında olmasıyla dikkat çekicidir ve bu yönüyle Anadolulu oluşu da vurgulanmıştır. Defne, üzüm, zeytin, hurma, yöreye göre farklılık gösterse de Artemis'in kutsal kabul ettiği farklı bitki türleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Antik Troas bölgesinde yer alarak efsanelere kaynaklık eden Troia'yı bir değer olarak bünyesinde barındıran Çanakkale genelinde yaygın olan zeytin, konuyla bağlantılı olması nedeniyle de dikkat çekicidir. Çanakkale'de yaygın olarak devam eden zeytin tarımı, kent için önemli bir gelir kaynağı ve zeytin kültürünün de önemli bir parçasıdır. Bu kültür zenginliğine farklı bir noktadan yaklaşarak, katkı sağlayabilmek için, Çanakkale çevresinde kolaylıkla sağlanabilecek, zeytin çekirdeğinden oluşturulan kül sırları üretmek amaçlanmaktadır. Üretilen sırlar şekillendirilen seramik heykellerin sırlamasında kullanılmışlardır. Heykellerdeki tasarımlar; Artemis'in ''Polymastos'' çok memeli olarak tanımlanan heykelinden esinlenilerek oluşturulmuş ve Artemis'e adanan kutsal ayin ve sembollerini konu almıştır. Böylelikle yerel kaynakların düşünsel ve fiziksel olarak tasarımda yer alması sağlanmıştır. Aynı zamanda kadının sosyokültürel yapıdaki yeri ve değeri de vurgulanmaya çalışılmıştır. Seramik teknolojisine yeni bir sır önerisi olarak sunulan kül sırının hammaddesi olan zeytin çekirdeğinin aynı zamanda ekolojideki yerine de çağdaş bir öneri sunulmuş olacaktır.