Acil Yardım ve Afet Ekiplerinin Güvenlik Kültürü, Karşılaşabilecekleri İş Güvenliği Risk Etmenleri ve Önlemler: Çanakkale İli Örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İŞ GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Kübra Yılmaz

Danışman: Ali Rıza Motorcu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Acil durum müdahalelerinde bulunan AFAD ve itfaiye ekipleri için çalışılan ortam, içinde bulunulan psikolojik ve fiziksel çevre şartları çalışanları oldukça zorlamaktadır. Çanakkale ili bulunduğu konum itibari ile sıklıkla afet ve acil durumlara maruz kalmakta ve acil durum ekipleri çalışmalarını sürdürmektedirler. Bu nedenle, güvenli ve sağlıklı bir kurtarmanın oluşabilmesi için ekiplerin sağlıklarının ve güvenliklerinin sağlanması gerekir. Buna ek olarak, AFAD ve itfaiye çalışanlarının iş güvenliği (İG) kültürüne sahip olmaları, çalışma ortamlarında gerekli İSG tedbirlerinin alınmış olması, risk ve tehlikelerin minimum düzeye indirilmiş olması gerekmektedir. Onların bulundukları ortamlarda risk ve tehlikelerden haberdar olmaları ve "önce kendi güvenliğin" düşüncesi ile çalışmaları istenmektedir. Bu tez çalışmasında, saha çalışanlarının İG'sine etki eden risk etmenleri ve İGK'sine yönelik kültür ve algıları araştırılmıştır. Araştırmada Çanakkale ilinde faaliyet gösteren AFAD ve itfaiye saha çalışanlarının bilgi ve tecrübelerine dayanarak maruz kalabilecekleri risk etmenleri değerlendirilmiş ve acil durumlara müdahalede bulunan bu ekiplerin İGK, onların demografik faktörlerine, iş kazasına maruz kalma durumuna vb. değişkenlere göre incelenmiştir. Çalışmada GK'yi ölçmek için anket hazırlanmıştır. Anket 8 boyutlu ve 5'li likert tipindedir. Verilerin değerlendirilmesinde, ölçek maddelerine verilen cevaplar kodlanarak IBM SSPS Data Editor Programı (SPSS 21.0) ile frekans dağılımı, güvenirlik analizi, t-testi, Whitney-U, üç ve Kruskal-Wallis testleri kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, güvenlik kültürü boyutları ortalamalarının orta seviyede olduğu, yaş, eğitim düzeyi, toplam çalışma yılı, İSG eğitimi alma, İSG denetimlerinin yapılma durumu ve yeterli bulma, iş kazası sebebine göre anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, AFAD ve itfaiye saha çalışanları için güvenlik kültürünün sağlanmış olması ile daha sağlıklı ve güvenli çalışma ortamının sağlanacağı düşünülmektedir.