Öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimleri ile farklılaştırılmış öğretim öz yeterlik algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HASAN ENES GÜMÜŞ
Danışman: DERYA GİRGİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimleri ile farklılaştırılmış öğretim öz yeterlik algılarının, bu ikisi arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığının ve bunların araştırmanın demografik değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmada kolay ulaşılabilir örnekleme kullanılmıştır. Bu kapsamda veriler 2024-2025 akademik yılında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesinde lisans eğitimine devam eden 1143 katılımcıdan toplanmıştır. Boşta madde bırakılan 111 ölçeğin araştırma kapsamının dışında tutulmasıyla son durumda 1032 öğretmen adayının verileri analiz edilmiştir. Veriler Akın ve diğerleri (2015) tarafından Türkçeye uyarlanan Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği (EDEÖ) ve Mutlu ve diğerleri (2019) tarafından geliştirilen Farklılaştırılmış Öğretim Öz-Yeterlik Ölçeği (FÖÖYÖ) ile toplanmıştır. Gerekli izinler alındıktan sonra araştırmacı tarafından yüz yüze toplanan verileri SPSS 26 paket programına aktarılarak analiz edilmiştir. Ölçeklerde olumsuz madde bulunmadığından ters değerle kodlama yapılmamıştır. Katılımcıların eleştirel düşünme eğilimi ve farklılaştırılmış öğretim öz yeterlik puanlarını belirlemek için aritmetik ortalama, standart sapma gibi betimsel istatistik değerleri incelenmiştir. Verilere normallik testi uygulanmış ve bunun sonucunda verilerin normal dağılım göstermediği tespit edildiği için parametrik olmayan karşılaştırma ve ilişki testleri kullanılmıştır. Bu kapsamda Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis gibi karşılaştırma testleri ve Spearman Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimlerinin ve farklılaştırılmış öğretim öz yeterliklerinin yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca katılımcıların eleştirel düşünme eğilimleri ile farklılaştırılmış öğretim öz yeterlikleri arasında pozitif yönde orta düzeyde korelasyon tespit edilmiştir. Buradan hareketle öğretmen eğitiminde farklılaştırılmış öğretim konusunda, eleştirel düşünme becerisini de derinlemesine içerecek şekilde gelişim programları hazırlanması önerilmiştir.