Farklı doğal afet türlerinin sentinel uydu verileriyle izlenebilirliğinin güvenilirlik analizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Harita Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İNCİ AKSOY

Danışman: Ramazan Cüneyt Erenoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Afetler toplumsal yaşantıyı, ekolojik, sosyolojik dengeyi fazlasıyla etkileyen olaylardır. Doğa ya da insan kaynaklı afetler tümüyle ele alındığında eşyalara, insanlara, hayvanlara ve çevreye büyük hasar bırakıcı etkilere sahiptirler. Bu çalışmada, afetlerin farklı karakteristik parametreleri göz önünde bulundurularak pilot çalışma bölgeleri seçilmiştir. Etki alanı araştırılan doğal afet türleri sırasıyla taşkın, büyük orman yangını ve petrol sızıntısıdır. Pilot çalışma olarak seçilen bu afetler Çin Huei Nehri'nin 2016 Haziran ayı yağış sonrası meydana getirdiği taşkın, 2019 yılı Eylül ayında başlayan kıtanın büyük bir çoğunluğunun yandığı Avustralya Kanguru Adası orman yangını ve son olarak İzmir Aliağa Foça sahilinde 2018 yılında meydana gelen petrol kazasıdır. Bu amaçla bu doğal afet türlerine ilişkin olası etkilerini daha etkin bir biçimde analiz edebilmek için afet öncesi, varsa afet anı ve afet sonrası tarihlerdeki Sentinel uydu görüntüleri kullanılmıştır. Her bir afete ilişkin farklı özellikteki görüntüler kendi içerisinde farklı metodolojiler geliştirilerek SNAP v.7.0 yazılımında değerlendirilmiş ve çalışma bölgelerindeki konumsal değişimler zamana bağlı olarak incelenmiştir. Saptanan değişimlerin doğruluğu yine uydu görüntülerindeki kontrol noktaları yardımıyla türetilen hata matrisleriyle belirlenmiştir. Görselleştirmeye dayalı analizler kapsamında ise QGIS v.3.12 yazılımı kullanılmıştır. Bu çalışmada kullanılan yöntemin, çevre kirliliği ve ekonomik kayıplara neden olabilecek farklı doğal afet türlerinde, uydu görüntüleri için uygun parametrelerin seçilmesi ve geliştirilen metodolojinin kullanılma koşuluyla zamansal ve mekansal yönden izlemede etkin olduğu sonucuna varılmıştır.