Özofagus varisini belirlemede noninvaziv yöntemlerin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TAYFUN BEŞTEPE

Danışman: Özge Kurtkulağı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Amaç: Bu çalışmanın amacı, üst gastrointestinal sistem endoskopisi uygulanmış karaciğer sirozu hastalarında, biyokimyasal belirteçler aracılığıyla özofagus varislerinin noninvaziv yöntemlerle öngörülebilirliğini değerlendirmektir. Böylece klinik pratikte gereksiz endoskopik girişimlerin önlenmesi hedeflenmiştir. Yöntem: 1 Ocak 2017- 30 Ekim 2024 arasında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Hastanesi İç Hastalıkları ve Gastroenteroloji poliklinikleri ile Acil servise başvuran 302 siroz hastasının verileri incelenmiştir. Hastane sistemi kullanılarak demografik bilgiler, laboratuvar değerleri, görüntüleme sonuçları ve klinik notlar kayıt altına alınmıştır. API, APRI, FIB-4, GUCI, AAR, KING, ALBI, LOK, CDS ve PC/SD indekslerinin özofageal varis varlığına göre ayırt edici gücünü belirlemek amacıyla retrospektif bir analiz gerçekleştirilmiştir. Temel hedef, bu skorlamaların varis var veya yok grupları arasında anlamlı farklılık gösterip göstermediğini belirlemek olup; buna ek olarak, hastaların demografik özellikleri, biyokimyasal parametreleri ve HDL düzeyi ile varis varlığı arasındaki ilişkiler de analiz edilmiştir. Ayrıca, skorlamalar arası ilişki düzeylerini değerlendirmek üzere korelasyon analizleri uygulanmıştır. Toplanan veriler, IBM SPSS Statistics 27.0 yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p 0,05). PC/SD indeksi ise AAR indeksi dışındaki indekslerle istatistiksel olarak negatif yönde korelasyon kurmuştur (p<0,05). İndekslerin ROC analizine göre ayırt gücü zayıf düzeyde saptanmıştır. PC/SD skorunun cut off değeri 893,85 olarak alındığında AUC 0,689 duyarlılık %65,9 özgüllük %64,2 saptanmış olup AUC değeri ve özgüllüğü en yüksek saptanan indeks olmuştur. King's skorunun cut off değeri 8,84 olarak alındığında AUC 0,633 duyarlılığı %93,4 özgüllüğü %31,7 olarak saptanmış olup duyarlılığı en yüksek indeks olarak bulunmuştur. Sonuç: API, APRI, FIB-4, GUCI, AAR, KING, ALBI, LOK, CDS ve PC/SD indeksleri siroz hastalarında özofagus varisi tespitinde kullanılabilir. Karaciğer sirozu teşhisi konulan hastalarda özofagus varisi varlığının olasılığını yansıtması ve ileri merkeze sevk açısından yol gösterici olabilirler. Çalışmamız prospektif, çok merkezli çalışmalarla desteklenmelidir. Anahtar kelimeler: Karaciğer siroz, özofagus varisi, hastalık şiddeti indeskleri, Biyobelirteçler