1980 sonrası Türkiye'de uygulanan politikaların issizlik üzerine etkileri ve issizligin belirleyicileri üzerine ampirik analiz
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET TAYFUR AKCAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MELİHA ENER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Uluslararası makroekonomik sıkıntıların ve makroekonomi politika hedeflerinin başında işsizlik gelmektedir. Özellikle 1980 sonrası küreselleşmenin hız kazanmasıyla birlikte işsizlik ülkeler arasında ithal edilebilir boyut kazanmıştır. Bu sebeple uluslararası düzenlemelerde ve politikalarda işsizlik faktörü her zaman için önemle vurgulanmıştır. Türkiye ekonomisi hakkında 1980 yılında alınan kararlar ile ekonomi ithal ikameci sanayileşme stratejisinin terk edilmesi ve ihracata dayalı sanayileşme stratejisinin tercih edilmesiyle birlikte, tarım istihdamının iş gücü piyasasında hakim olmasıyla birlikte, işsizlik dış şoklara karşı daha kırılgan hale gelmiştir. Bu çalışmanın amacı 1980 sonrası dönemde Türkiye ekonomisinde uygulanan işsizlik politikalarının incelenmesi, işsizliğin yapısında meydana gelen değişikliklerin tespit edilmesi ve işsizliğin belirleyicilerinin analiz edilmesidir. Bu kapsamda 1980 Sonrası Türkiye'de Uygulanan Politikaların İşsizlik Üzerine Etkileri ve İşsizliğin Belirleyicileri Üzerine Ampirik Analiz başlıklı doktora tezimin ilk bölümünde işsizliğe teorik yaklaşımlar incelenmiş, işsizliğin kavramları, işsizlik teorileri ve işsizlik konusunda iktisat ekollerinin yaklaşımları üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde ise 1980 sonrası dönemde ekonomide uygulanan işsizlik politikaları analiz edilmiştir. Bu kapsamda ise ilk önce yaşanan ekonomik krizler ve sonrasında uygulanan işsizliği azaltma politikaları incelenmiş, ardından beş yıllık kalkınma planları kapsamında işsizlik konusunda değinilen noktalara yer verilmiştir. Sonra Avrupa Birliği ve Türkiye'de uygulanan işsizliği azaltma politikaları irdelenmiş ve Türkiye'de yürütülen işsizliği azaltma politikalarında İŞKUR'un yeri ve öneminden bahsedilmiş ve son olarak da Türkiye işgücü piyasası çeşitli yönleriyle grafiksel olarak analiz edilmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise 2000Q1-2015Q3 dönemi için makroekonomik değişkenlere ait verilerin toparlanması ile çeşitli testler yardımıyla işsizliğin belirleyicileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Analiz sonucuna göre işsizlikle faiz oranı ve enflasyon oranı arsında çift yönlü nedensellik bulunmuştur. Kredi hacmi, ithalat ve ihracat oranları işsizliğin Granger nedeni, işsizliğin ise Gayri Safi Yurt İçi Hasılan Granger nedeni olduğu bulunmuştur. Ayrıca varyans ayrıştırması sonucuna göre işsizlikteki değişmeleri açıklama gücü en fazla olan iki değişken reel döviz kuru ve para arzı olduğu tespit edilmiştir. Bulunan bu sonuçlarla birlikte, işsizliğin diğer makroekonomik değişkenlerdeki şoklara verdiği tepki ise sonuç bölümünde yorumlanmıştır.Yapılan ekonometrik analiz göstermektedir ki, 2008 krizi sonrası işsizlik oranını azaltma için çıkarılan ve maliye politikası kapsamında değerlendirilen politikaların, para politikalarıyla da desteklenmesi gerekmektedir.