Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kamu Yönetimi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Rahime Fulya Yüksel
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Alper Bilgili
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanın varoluşundan bugüne kadar uzanan ve insan var oldukça da devam edecek siyaset olgusu, devlet oluşumuna, iktidara, toplum ve iktidar arasındaki ilişkilerin düzenlenmesine dayanak oluşturmaktadır. İktidar, toplumun işlerliği ve devlet bütünlüğünü korumak adına meşruiyetini her daim taze tutmak için kendine birtakım araçlar geliştirmiştir. Kimi sosyal bilimcilere göre okullar, din, sivil toplum kuruluşları, aile, medya vb. birçok kurum "devletin ideolojik aygıtları" olmaktan öteye gidememiştir. Farklı tartışmalara açık bu konu üzerinden çalışmamızda siyaset eliyle devletin propaganda aracı olarak seçtiği sinema ele alınmıştır. Kitlelerin afyonlanması fikrinin yeni fenomeni sinema, ortaya çıktığı ilk günden bu yana çalışmada da yer verilen deneylerin gösterdiği gibi bireyler üzerinde yaş,cinsiyet,ırk fark etmeksizin oldukça etkili bir araç olarak kullanılmaktadır. Ancak bilindiği gibi sinema yalnızca devletlerin propaganda araçları olarak kalmamış, aynı zamanda farklı grupların, düşüncelerin de sesi kimliğinde hedef kitlesine ulaştırılmıştır. Bu noktada, iktidarlar kendi yasaları doğrultusunda kontrol mekanizmalarını çalıştırmış ve bu mekanizmanın en büyük dişlisi sansür yasaları olmuştur. Çalışmada öncelikle bu üç fenomen (siyaset,sinema, sansür) ayrı ayrı ele alınmış, daha sonra birbirlerine bağlantılanarak aralarındaki ilişki ortaya konmuştur. Dünyadan ve Türkiye'den verilen siyasal sinema örneklerinin ardından, farklı ülkelerden sansür mevzuatları karşılaştırılmıştır. Daha sonra çalışma kapsamı daraltılarak kronolojik bir Türk Sinema Tarihi ve sansür mevzuatı incelemesi yapılmıştır. Oldukça eski bir tartışma konusu olan sansür, mevzuatlar karşısında anayasa ile uluslararası anlaşmalarda yer alan "ifade özgürlüğü" maddelerini de göz önünde bulundurarak değerlendirilmiştir. Son bölümde ise bu karşılaştırmaya örnek oluşturabilecek sansüre uğrayan siyasal filmler incelenmiştir. Araştırmanın amacı ideolojik aygıtlardan biri olmasının yanında kimlik oluşturma ve mitleri besleme aracı olarak da kullanılan sinemanın, siyaseten nasıl ve neden kontrol edildiğini ortaya koymaktır. Nitel araştırma yöntemiyle, olay ve durumlara derinliğine bakabilmek adına araştırma deseni olarak çoklu durum çalışması seçilmiştir. Anahtar Kelimeler: Siyaset, İktidar, Sinema, Siyasal sinema, Sansür