Açık Kanal ve Borulu Şebekelerde Sulama Yapan Çiftçilerin Sulama Uygulamalarının Değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Nihan KÖRPE

Danışman: Murat Tekiner

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Özellikle açık kanallı küçük sulama şebekelerinin hızla borulu şebekeye dönüştürüldüğü ve damla sulama yönteminin yoğun bir şekilde kullanıldığı Çanakkale yöresinde yapılan bu çalışma ile açık kanal ya da borulu şebekeden su alan çiftçilerin sulama zaman planlaması bakımından farklı olmadığı her iki şebekeyi kullanan çiftçi grubunun da bilinçsiz sulama yaptığı belirlenmiştir. Bilimsel esaslara dayalı olarak hazırlanan sulama programına göre Kumkale'de domates yetiştiriciliği yapan çiftçi mevsimlik toplam 457 mm sulama suyu uygulaması gerekirken 1414 mm, Mahmudiye'deki domates yetiştiricisi 531 mm sulama suyu uygulaması gerekirken 492 mm, Kumkale'de mısır yetiştiricisi 379 mm sulama suyu uygulaması gerekirken 975 mm ve son olarak Mahmudiye'deki mısır yetiştiriciliği yapan çiftçi ise 512 mm sulama suyu uygulaması gerekirken 228 mm sulama suyu uygulamıştır. Diğer taraftan sulama suyu miktarının verime etkisini gösteren göstergelerden WUE ve IWUE değerleri sırasıyla Kumkale domateste; 5.8/2.5, Mahmudiye domateste; 11.8/12.3, Kumkale mısırda; 1.2/0.7 ve Mahmudiye mısırda ise 4.7/8.7 olarak belirlenmiştir. Ayrıca sulama suyu ihtiyacının karşılanma oranının ve yağışın etkili kullanılıp kullanılamadığını gösteren RIS değerlerinde ise durum, Kumkale domateste; 2.98, Mahmudiye domateste; 1.41, Kumkale mısırda; 2.40 ve Mahmudiye mısırda 0.85 olarak hesaplanmıştır. Bu parsellerde hasat edilen ekonomik değeri olan ürünlerde yapılan kalite analizleri sonucunda, Mahmudiye domatesinde SÇKM değerinin, Kumkale mısırında dane veriminin ve Mahmudiye mısırında ise yeşil ot verimi ile kuru madde miktarının kabul edilebilir sınırların altında kaldığı buna karşın Kumkale domatesinde herhangi bir olumsuz değere rastlanmadığı tespit edilmiştir. Anahtar sözcükler: Sulama Zaman Planlaması, Su Kullanım Etkinliği Göstergeleri, Borulu Şebeke ve Açık Kanallı Sulama Şebekesi, Damla Sulama Yöntemi.