TOPRAK ALTINA SERİLEN SU TUTMA BARİYERLERİNİN (STB) TOPRAK SU İÇERİĞİ VE ÇİM BİTKİSİ GELİŞİMİ ÜZERİNE ETKİLERİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Kürşad DEMİREL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): YASEMİN KAVDIR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:2010 ve 2011 yıllarında Çanakkale İli Ezine İlçesinde yaz döneminde yürütülen çalışmada, çim bitkisinin etkili kök derinliği altına serilen Su Tutma Bariyerlerinin (STB) toprak su içeriğine, bitki su tüketimine, verime ve bitkisel (bitki su içeriği, klorofil miktarı, kök gelişimi, görsel kalite) özelliklerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, sensörler yardımıyla ölçülen nem değerleri ile iklim ve toprak özellikleri kullanılarak HYDRUS/2D programında simülasyon modelleri oluşturulmuştur. Deneme, çim bitkisinin 30 cm ve 40 cm toprağın altına serilen STB'de, farklı sulama suyu miktarlarının (kullanılabilir su tutma kapasitesinin (KSTK) %100'ü, %66'sı ve %33'üne tamamlanması) uygulandığı 6 konu ile STB'nin uygulanmadığı ve KSTK'nın %100'ünün karşılandığı konu (kontrol) olmak üzere 7 farklı konudan oluşturulmuştur. Çalışma sonucunda, deneme yıllarının ortalamasına göre STB uygulamalarının kontrol konusuna kıyasla %35-74 oranında su tasarrufu sağladığı görülmüştür. STB'nin 30 cm ve 40 cm derinliğe yerleştirildiği koşulda, KSTK'nin %100'ü ve %66'sına tamamlanarak yapılacak sulamanın Çanakkale koşullarında iyi kalitede çim yetiştiriciliği için uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, KSTK'nın %33'ünün uygulandığı konularda çim bitkisi verim ve bitkisel özellikler açısından olumsuz etkilenmiştir. HYDRUS/2D modelleme programı kullanarak belirlenen nem değerleri ile araziden ölçülen gerçek nem değerleri arasındaki korelasyon katsayıları, deneme yıllarına göre 0.74-0.94 arasında bulunmuştur. Elde edilen sonuçlara göre, Çanakkale'de kumlu bünyeli topraklarda HYDRUS/2D modelinin arazideki nem değerlerini belirlemede kullanılabileceği söylenebilir. Sonuç olarak, bitki su tüketimi oldukça fazla olan çim bitkisinde STB uygulamaları ile önemli oranda su tasarrufu sağlandığı ve bu yöntemin kumlu bünyeye sahip topraklarda suyu muhafaza etmek için kullanılabileceği belirlenmiştir.