Kıbrıs'ta Erenköy Muharebeleri ve 1964 Ağustos olayları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TANIL GÖKÇE
Danışman: Güneş Şahin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kıbrıs'ta Osmanlı egemenliği ile başlayan Türk hakimiyeti, Osmanlı Devleti'nin adayı İngiliz yönetimine devretmesiyle son bulmuştur. Uzun yıllar Ada'yı bir askeri üs olarak kullanan İngilizler, 1950'li yıllara gelindiğinde Rumların Enosis taleplerinin artması sonucu ortaya çıkan EOKA terörü ile karşı karşıya gelmiştir. EOKA terörü sadece İngiliz yönetimini değil Kıbrıslı Türkleri de hedef almıştır. Çözüm arayışları sonucu Londra ve Zürih anlaşmalarıyla orta yol bulunmuş ve Kıbrıs'a bağımsızlık verilmiştir. 1960 yılında ilan edilen yeni devlet çok geçmeden Rumların Enosis istekleri nedeniyle felç olmuştur. 1963 yılında Rumların Anayasa'yı değiştirmek amacıyla başlattığı eylemler Kanlı Noel olaylarıyla sonuçlanmış ve Türklerin Kıbrıs Cumhuriyeti Devleti'nden uzaklaştırılmasıyla sonuçlanmıştır. Çıkan çatışmalar sonucu 1958 yılında kurulan bir yeraltı örgütü olan TMT, Kıbrıslı Türkleri korumak amacıyla Ada'nın çeşitli bölgelerinde hakimiyet kurmuştur. Bu bölgelerden birisi de Erenköy'dür. Erenköy Akdeniz kıyısındaki sahiliyle aynı zamanda Türkiye'den gelecek silahların indirildiği ve tüm Ada'ya dağıtıldığı bir lojistik üs görevini görmekteydi. Bölgenin korunması amacıyla Kıbrıslı öğrenciler, askeri eğitim verilerek Erenköy'e gönderilmiştir. 1964 Temmuz'da başlayan Cenevre Görüşmeleri Kıbrıs'ta bir Türk üssü veya egemen bölgesi önerince Kıbrıs Rum liderliği hem görüşmeleri sabote etmek hem de Erenköy'ü etkisiz hale getirmek için bölgeye saldırı başlamıştır. Çalışmada öncesi ve sonrasıyla Erenköy Muharebeleri ve Ada'da 1964 yılı Ağustos ayında meydana gelen şiddet olayları incelenmiş ve bu olaylar tarihsel bir bağlama yerleştirilmeye çalışılmıştır.