Farklı tondaki mavi renkli leğen tuzakların değişik yüksekliklerde şeftali bahçelerinde çiçek zınnı (Epicometis hirta (Poda) (Coleoptera: Scarabaeidae) erginlerini yakalamada etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İBRAHİM ERBAY
Danışman: Ali Özpınar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma, Çanakkale ili Ezine ilçesi Akköy sınırları içindeki üreticiye ait aynı parselde yer alan 7 (Glohaven) ve 4 (Extreme July) yaşındaki şeftali bahçesinde 01.03.2019-03.05.2019 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışmanın amacı, mavi rengin 5 farklı tonundaki leğen tuzakların yerde (0 cm), 50 cm ve 110 cm yükseklikte Çiçek zınnı (Epicometis hirta (Poda) (Coleoptera: Scarabaeidae) erginlerini yakalamadaki etkinliğini belirlemektir. Yerden 50 cm ve 110 cm yüksekliğindeki tuzaklar için ahşap sehpalar hazırlanmış ve leğen tuzaklar iki ağacın ortasına gelecek şekilde 01.03.2019 tarihinde yerleştirilmiştir. Deneme tesadüf blokları deneme desenine göre 2 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Rüzgârdan etkilenmemesi leğenler yere ve sehpalara sabitlenmiş olup, 1/3 oranında su ile doldurulmuş ve sabitleme iplerine cezbediciler (Trans-Anethol + Cinnamyl Alcohol (1:1) karışımı) asılmıştır. Leğenlere yakalanan erginler 2 gün arayla bir süzgeç yardımıyla sudan alınarak kaydedilmiş, her sayımda eksilen su tamamlanmıştır. Örnekleme ergin 03.05.2019 tarihine kadar devam etmiştir. Ayrıca her şeftali çeşitlerinin olduğu parsellere birer adet ticari tuzak VARb3k'de kontrol amaçlı olarak asılmıştır. Çiçek zınnı erginleri 04.03.2019 tarihinde henüz şeftali çiçek açmadan tuzaklara yakalanmış ve en yüksek ergin sayısı ağaçlarda çiçeklenmenin %100'e ulaştığı mart ayı ortalarında tespit edilmiştir. Örnekleme süresince 0 cm, 50 cm ve 110 cm yükseklilerdeki tüm tuzaklara sırasıyla toplam 662, 972 ve 622 adet ergin yakalanmıştır. Çalışmada kullanılan H021, G021, H006, N015 ve Y157 kodlu mavi renk leğenlerde ise üç yüksekliğin toplamında sırasıyla 465, 363, 433, 628 ve 367 ergin sayılmıştır. İki adet ticari tuzakta (VARb3k') ise ortalama 131 adet ergin yakalanmıştır. N015, H021 ve H006 kodlu mavi tonlu tuzaklarda tuzak başına yakalanan ergin sayısı ticari tuzağa göre daha yüksek çıkmıştır. Çalışmanın sonucunda en fazla ergin 50 cm yükseklikte ve N015 kodlu leğen tuzakta elde edilmiştir. Ayrıca Glohaven (864 adet) çeşidine göre 4 gün daha önce çiçek açan 4 yaşındaki Extreme July (1523 adet) şeftali çeşidinde E. hirta erginleri tuzaklara daha fazla yakalanmıştır. Ticari tuzak ile de bu durum teyit edilmiştir. Bu sonuca göre E. hirta erginlerinin Extreme July çeşidini daha çok tercih etmştir. Ayrıca örnekleme süresince yapılan gözlemlerde meyve ağaçlarının çiçekli olduğu dönemde diğerlerine göre daha açık mavi renk olan G021 ve H006 kodlu tuzaklara arıların düştüğü de gözlemlenmiştir. Erginlerin tuzaklara yakalanmasında havanın yağışlı, kapalı ve aşırı rüzgârlı olması da erginlerin tuzaklara yakalanmasını olumsuz etkilemiştir. Güneşli ve açık havalarda ise tuzaklara yakalanan ergin sayısında artış gözlenmiştir.