Döviz kurundaki volatilitenin tüketici kredi faiz oranlarına etkisi: Türkiye örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURCU BEKTAŞ

Danışman: Cüneyt Kılıç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Döviz kurları ekonomide en önemli makro ekonomik göstergelerdendir. Gelişen teknoloji ile birlikte ülkeler arasında artan ticari ilişkiler döviz kurlarının önemini artırmıştır. Bu derece öneme sahip olan döviz kurlarında, meydana gelebilecek herhangi bir değişim birçok makro ve mikro değişkeni etkileyecektir. Makro ekonomik dengede yaşanan olumsuzluklar ekonomik dengede birçok sorunlara yol açmaktadır. Bu sorunlara kalıcı çözüm bulabilmek adına sorunların asıl kaynağını iyi analiz etmek ve doğru ekonomik politikaların uygulanması gerekmektedir. Bu çalışmada döviz kurları teorik açıdan incelenmiş olup döviz kurlarında meydana gelebilecek değişimlerin tüketici kredi faiz oranlarına etkisi ele alınmıştır. Çalışmada bağımsız değişken olan döviz kurlarında meydana gelen değişimlerin tüketici kredi faiz oranlarına etkisi zaman serileri analizi ile incelenmektedir. Çalışma da döviz kuru ile tüketici kredi faiz oranı arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla ortak başlayan dönem olarak 2007.011-2019.08 dönemi aylık verileri kullanılarak analiz edilmektedir. Bağımlı değişken olarak tüketici kredi faiz oranları oluşturulmaktadır. Bağımsız değişken olan döviz kurlarında ise değişimler karşısında tüketici kredileri faiz oranlarının etkilenme düzeyleri analiz edilmiştir. Çalışmada serilerdeki durağanlığı anlayabilmek için ADF (Genişletilmiş Dickey Fuller) ve Phillips – Perron (PP) testi uygulanmıştır. Serilerin durağanlığını bulmak amacıyla birinci farkları alınarak analiz edilmiştir. Ampirik analizler sonucunda kurlardaki değişkenlik ile tüketici kredi faiz oranları arasında negatif yönde ilişkiye ulaşılmıştır. Döviz kurunda meydana gelen dengesizlik karşısında, tüketici kredi faiz oranları negatif etkilenmektedir. Döviz kurunda oynaklıkların yaşanması ülkede insanların ekonomi ile ilgili beklentilerinin bozulmasına neden olmaktadır. Beklentilerin olumsuz yönde olması bireyleri dolarizasyona itmektedir. Tüm sonuçlar neticesinde bireyler harcamalarını kısıtlama yoluna gitmekte beraberinde kredi taleplerini de azaltmakta, azalan kredi talepleri faiz oranlarını aşağı doğru çekmektedir.Uzun dönemde yaşanan döviz kuru oynaklığı kısa döneme göre daha büyük değerdedir. Granger nedensellik analizine göre, tek yönlü nedensellik ilişkisi belirlenmiştir. Yani, döviz kuru oynaklığı tüketici kredi faiz oranlarının Granger nedeni sonucuna ulaşılmıştır