Türk Pop Müziğinde Deyim ve Atasözü Kullanımına Yönelik Bir Değerlendirme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Gözde Ön
Danışman: Funda Örge Yaşar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, söz varlığını geliştiren deyim ve atasözlerinin Türk Pop Müziği içerisindeki kullanım derecesini araştırmayı, Türkçe Eğitimi ve Müzik Eğitimi anabilim dallarında okuyan öğrencilerin Türk Pop Müziği şarkılarında deyim ve atasözlerinin yer alma düzeyine yönelik görüşlerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, Türk Pop Müziğinde geçen deyim ve atasözlerinin tespit edilmesi amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi kullanılmıştır. Çalışma grubunu 5 kadın ve 5 erkek Türk Pop Müziği sanatçısı oluşturmaktadır. Çalışma grubu, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formunun Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi Müzik Eğitimi Anabilim Dalında okuyan 69 öğrenciye uygulanması sonucunda belirlenmiştir. Sanatçıların Türk Pop Müziği albümlerindeki şarkılar tek tek dinlenmiş, şarkı sözleri okunmuş ve şarkıların içerisinde yer alan deyim ve atasözleri belirlenmiştir. Türkçe Eğitimi ve Müzik Eğitimi anabilim dallarında okuyan öğrencilerin Türk Pop Müziği şarkılarında deyim ve atasözlerinin yer alma düzeyine yönelik görüşlerini belirlemek amacıyla, yine araştırmacı tarafından geliştirilip öğrencilere bizzat uygulanan 9 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Öğrencilerin görüşlerini tam anlamıyla yansıtabilmek için öğrenci yorumlarından doğrudan alıntılar yapılmış ancak öğrencilerin kimliğini gizlemek amacıyla farklı kodlar kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları, problem cümlesi ve alt problemler çerçevesinde değerlendirilmiş, tablolar haline getirilerek yorumlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre Türk Pop Müziği şarkılarında sözlü kültürümüzün taşıyıcısı olan deyim ve atasözlerinin önemli bir yeri bulunmaktadır. Araştırma kapsamında incelenen albümlere bakıldığında, şarkılarında deyimleri en çok kullanan kadın sanatçının Sezen Aksu, en az kullanan sanatçının Hande Yener olduğu; atasözlerini en çok kullanan sanatçının Sıla, en az kullanan sanatçının Hande Yener olduğu belirlenmiştir. Erkek sanatçılarına bakıldığında ise şarkılarında deyimleri en çok kullanan sanatçının Tarkan, en az kullanan grubun MFÖ olduğu; atasözlerini en çok kullanan sanatçının Tarkan, en az kullanan sanatçının Levent Yüksel olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte araştırma kapsamında incelenen 5 kadın ve 5 erkek sanatçıya ait albümlerde özellikle deyim kullanımının çok yoğun olduğu görülmüş, atasözlerine deyimlere nazaran daha az yer verildiği tespit edilmiştir. Buradan hareketle söz varlığını geliştiren ve ortak kültürel değerlerimizi oluşturan deyim ve atasözlerinin şarkılar aracılığıyla öğretilmesinin, ritme bağımlı olduğundan daha kolay ve etkili olacağı düşünülmektedir. Türk Pop Müziği şarkıları, bilinen birçok deyim ve atasözünü kullanmamızı pekiştirirken bilmediğimiz birçok deyim ve atasözünü öğrenmemize ve günlük hayatta kullanmamıza da imkân sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Müzik, pop müziği, şarkı, deyim, atasözü, söz varlığı.