Trabzon ilinde kültür turizmi ve turizm planlamasına etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DENİZ SAĞLAM YÜKSEL

Danışman: Okan Yaşar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada, Trabzon ilinin kültür turizmi potansiyelini ve turizm planlamasına etkisini ortaya koymak amaçlanmıştır. Trabzon ili, tarihi varlıkları ve kültürel değerleri ile yüksek oranda kültür turizmi potansiyeline sahiptir. Kültür turizmine kaynak teşkil eden somut ve somut olmayan kültürel çekicilikler bu potansiyelin önemli bir parçasıdır. Kültür turizmi ve onun alt dallarından prehistorik turizm, arkeolojik turizm, tarih turizmi ve inanç turizmine kaynak teşkil eden alanlar bulunmaktadır. Arkeolojik yerler, tarihi binalar, dinsel mekânlar gibi somut kültürel miras ile gelenek görenek, yeme-içme, inançlar gibi soyut kültürel miras unsurlarını bünyesinde barındırmaktadır. 2019 yılında yapılan bu araştırma, Trabzon ilinin kültür turizmi potansiyelini ve turizm planlamasına etkisini her yönüyle ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmanın evrenini Türkiye Kültür Coğrafyası oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini ise Trabzon İli Kültür Coğrafyası oluşturmaktadır. Çalışma Trabzon İli kapsamında sınırlandırılmıştır. Araştırmada gezi-gözlem ve mülakat yöntemleri kullanılmıştır. Öncelikle araştırma alanı ile ilgili doküman incelemesi yapılmıştır. Daha sonra gezi-gözlem ve görüşme yöntemleri ile araştırma alanı hakkında daha ayrıntılı bilgilere ulaşılıp gezi-gözlem faaliyetleri sırasında gerekli mekânlar fotoğraflanıp, alan ile ilgili broşürler toplanıp ve sektörün önde gelenleri ile görüşmeler yapılmıştır. Derlenen bilgiler tez amacı ve konusu ile ilişkilendirilerek sınıflandırılmıştır. Arazide yapılan gözlem sonuçları ile yapılan mülakat sonuçlarından elde edilen bilgiler ve veriler, akademik yazım kuralları ve disiplinine uygun olarak raporlaştırılmıştır. Elde edilen veriler, coğrafi prensipler içerisinde analiz edilmiştir. Çalışmada yapılan araştırmalar sonucunda Trabzon ilinin tarihi ve kültürel değerleri ile zengin bir kültür turizmi potansiyeline sahip olduğu belirlenmiş; ancak bu potansiyelin tam manasıyla ulusal ve uluslararası kültür turizmine açılmadığı görülmüştür. Araştırma alanındaki tarihî kalıntıların varlığı, Hiristiyanlarca kutsal kabul edilen yapıtların oldukça fazla bulunuyor olması ilde turizm olgusunun temel motiflerini çizmektedir. Trabzon ili turizmin önemli bir kolunu oluşturan kültür turizmi sayesinde önemli oranda turist çekmektedir. 2017 yılında toplam 2.190.143 turist ziyaret etmiştir. Bu rakamlar daha çok Sümela Manastırı ve Ayasofya Camii ve Müzesi gibi dünyaca bilinen turizm destinasyonlarının ziyaret amaçlı gelen turistlerden oluşmaktadır. Turizm çekme potansiyeli yüksek olan diğer mekânların ise turizme kazandırılması için yapılan çalışmalar yetersiz kalmaktadır. Bu kültürel mekânların turizme kazandırılması durumda bu rakamların ikiye katlanacağı aşikârdır. Bunun için Trabzon ilinin tarihi ve kültürel varlıklarının envanteri oluşturmalı ve bu envantere göre her bir kültürel değer kısa vadede planlanmalı ve turizme kazandırılmamış olan somut kültür varlıklarının geliştirilmesi adına tarihi yapıların (Kaymaklı, Kuştul, Vazelon manastırları, Küçük Ayvasıl Kilisesi vb.) restore edilmesi ve turizme kazandırılması sağlanmalıdır. Trabzon ilinin tarihi ve kültürel mirası, hem kültürel hem de ticari faaliyetlerde sık sık kullanılarak canlılığı korunmalıdır.