TÜBİTAK çocuk kitaplarının eleştirel düşünme becerileri açısından incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SENA YALÇINKAYA
Danışman: Mehmet Kaan Demir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, TÜBİTAK tarafından yayınlanan kitaplardan seçilen çocuk kitaplarının, eleştirel düşünme becerilerine uygunluğu açısından incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada TÜBİTAK tarafından yedi ve sekiz yaş grubu çocuklar için yayımlanmış 20 kitap esas alınmıştır. İncelenen kitapların adları TÜBİTAK'ın resmi satış sitesinden (https://esatis.tubitak.gov.tr/) alınmıştır. Kitaplar seçilirken konuların farklı olmasına dikkat edilmiştir. Araştırma verilerini toplamak için, TÜBİTAK tarafından yayımlanan çocuk kitaplarının sanal satış mağazası ziyaret edilmiş ve çocuklara yönelik satışta olan çocuk kitaplarının tespiti yapılmıştır. Verilerin toplanması için nitel içerik çözümlemesi içinde yer alan veri toplama tekniklerinden "doküman incelemesi" tekniği kullanılmıştır. TÜBİTAK'ın resmi satış sayfasından belirlenen çocuk kitapları tek tek okunmuş, eleştirel düşünme becerilerine uygunluğu incelenmiştir. Araştırmada "TÜBİTAK Çocuk Kitaplarının Eleştirel Düşünme Becerilerini karşılama durumu nedir?" sorusuna yanıt aranmıştır. TÜBİTAK Çocuk Kitapları Eleştirel Düşünme Becerileri açısından değerlendirilirken "sağlıyor, kısmen sağlıyor, sağlamıyor, geçerli değil" olmak üzere dört kritere bağlı kalınmıştır. Araştırma sonucunda yorumlama becerisini oluşturan sınıflandırma, önemini çözme ve anlamını aydınlatma becerileri açısından bakıldığında 20 TÜBİTAK çocuk kitabının sekizinin 'sınıflandırma' alt becerisini desteklediği anlaşılmıştır. 'Önemini çözme' ve 'anlamını aydınlatma' alt becerileri için ise 20 TÜBİTAK çocuk kitabının tamamının bu açıdan kriteri sağladığı görülmüştür. Analiz becerisini oluşturan fikirleri gözden geçirme, argümanları ortaya çıkarma ve argümanları analiz etme becerileri açısından bakıldığında 20 TÜBİTAK çocuk kitabının tamamının 'fikirleri gözden geçirme' alt becerisini desteklediği anlaşılmıştır. 'Argümanları ortaya çıkarma' ve 'argümanları analiz etme' alt becerileri için ise 20 TÜBİTAK çocuk kitabının tamamının bu açıdan kriteri kısmen sağladığı görülmüştür. Değerlendirme becerisini oluşturan iddiaları değerlendirme, argümanları değerlendirme becerileri açısından bakıldığında 20 TÜBİTAK çocuk kitabının tamamının 'iddiaları değerlendirme' alt becerisini desteklediği anlaşılmıştır. 'Argümanları değerlendirme' alt becerisi için ise 20 TÜBİTAK çocuk kitabının tamamının bu açıdan kriteri kısmen sağladığı görülmüştür. Çıkarım Yapma becerisini oluşturan kanıttan kuşkulanma, alternatifleri değerlendirme, sonuçlar çıkarma becerileri açısından bakıldığında 20 TÜBİTAK çocuk kitabının sekizinin 'kanıttan kuşkulanma' alt becerisini desteklediği anlaşılmıştır. 'Alternatifleri değerlendirme' ve 'sonuçlar çıkarma' alt becerileri için ise 20 TÜBİTAK çocuk kitabının tamamının bu açıdan kriteri sağladığı görülmüştür. Dolayısıyla; TÜBİTAK çocuk kitapları eleştirel düşünme becerilerine göre incelendiğinde; çocuk kitaplarının yorumlama, analiz, değerlendirme ve çıkarım yapma alt becerilerine yer vererek eleştirel düşünme becerilerine hitap eden bir yapıda olduğu görülmüştür.