Yetiştirme ortamının mısırda tohumluk ve tane kalitesine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAZMİYE ESİN ARDICI
Danışman: Cem Ömer Egesel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hibrit çeşitlerin hâkim olduğu mısır yetiştiriciliğinde tohumluk üretimi genelde özel sektörün elinde olup yeni çeşitlerin ıslahında olduğu gibi tescil ve tohumluk üretim süreçlerinde de rakip firmalar arasında ciddi bir yarış söz konusudur. Tescil sürecini hızlandıracak her türlü girişim tohumluk şirketlerine ticari avantaj sağlayabilir. Bu çalışma; tescil aşamasındaki mısır hibrit çeşitlerine ait ebeveyn hatların sertifikasyon sürecini kısaltmak amacıyla sera ve tarla olmak üzere farklı yetiştirme ortamının kullanılmasının mısırda tohumluk ve tane kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada 4 farklı mısır ebeveyn hattı kullanılmıştır. Sera şartlarındaki üretim Antalya Aksu'da, Aralık ayının son haftası ile Mayıs'ın ilk haftası arasında; tarla üretimi ise Bursa Yenişehir'de, Mayıs'ın ikinci haftası ile Eylül'ün son haftası arasında gerçekleştirilmiştir. Laboratuvar çalışmaları ÇOMÜ Tarımsal Biyoteknoloji laboratuvarlarında yürütülmüştür. Mısır hatlarının tohumluk kalitesinin değerlendirilmesi için mısır tohumları çimlenme testine tabi tutulmuş ve çimlenme ile alakalı 9 farklı değişkene ait veriler toplanmıştır. Tane kalitesini etkileyen özelikler olan protein, yağ, nişasta, kül, kuru madde ve lif oranları Yakın Kızılötesi Yansıma (NIRS) cihazı kullanılarak ölçülmüştür. Veriler varyans analizine tabi tutulmuş, ortalamalar arasındaki farklar LSD testiyle karşılaştırılmıştır. Seradan gelen tohumlar tarladan gelenlere göre laboratuvarda daha yüksek çimlenme oranı ve hızı göstermiş, daha yüksek bin tane ağırlığına sahip olmuştur. Sera şartları çimlenme ile ilgili ölçülmüş değişkenlerde olumsuz bir etkiye sebep olmamıştır. Tane kalitesi ile ilgili değişkenler üzerinde yetiştirme şartlarının önemli bir varyasyona sebep olmadığı, genotipler arasında ise farklılıkların olduğu görülmüştür. Sera koşullarından faydalanarak mısır hatlarının test denemelerine alınmasının sertifikasyon sürecini 1 yıl kadar kısaltabileceği ve bu durumun da tescil programlarına önemli bir katkı sağlayabileceği değerlendirilmiştir.