Mısırda Önemli Kalite Parametrelerine Yönelik Bir NIRS Kalibrasyonunun Geliştirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Deniz Bilimleri Ve Teknolojisi Fakültesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Abdurrahman Arıkan

Danışman: Cem Ömer Egesel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mısır, insan ve hayvan beslenmede kullanım potansiyeli yüksek olan ve endüstriyel alanda geniş kullanım alanları bulunan önemli bir tarımsal üründür. Tanenin kalite özellikleri ürünün kullanım alanını belirlemeleri nedeniyle çoğu zaman verim kadar önemli unsurlardır. Gerek endüstriyel ürünlerin kalite durumlarının belirlenmesi gerekse mısır ıslah çalışmalarında genetik kaynakların incelenmesi amacıyla kullanılan laboratuar analiz metotlarının yerine daha kolay, hızlı ve ucuz yöntemlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu amaçla son yıllarda kullanımı gittikçe yaygınlaşan NIRs tekniği önemli bir alternatiftir. Bu çalışmada mısır örneklerinde karbonhidrat, yağ, protein ve nem oranının FT-NIR cihazı kullanılarak belirlenmesi amacıyla En Küçük Kareler (PLS) Regresyon modeline göre tahmin modelleri geliştirilmiştir. Araştırmada 150 farklı mısır genoptipine ait örneklerde NIR spektrumları alınmış ve referans analiz sonuçları ile bu spektrumlar ilişkilendirilerek tane ve öğütülmüş örneklerde ayrı ayrı tahmin modelleri oluşturulmuştur. Ayrıca protein oranını belirlemek amacıyla yaygın olarak kullanılan iki ayrı metodun NIR spektrumlarına dayalı modellerde tahmin güçleri karşılaştırılmıştır. Araştırma bulguları oluşturulan bütün kalibrasyon modellerinde öğütülmüş örneklerden (Kjeldahl için r=0,84; elemental analiz için r=0,92; yağ oranı için r=0,73; karbonhidrat oranı için r=0,70; nem oranı için r=0,77) tane örneklerine göre (Kjeldahl için r=0,65; elemental analiz için r=0,84; yağ oranı için r=0,63; karbonhidrat oranı için r=0,65; nem oranı için r=0,54) daha iyi sonuçlar alındığını göstermiştir. Oluşturulan modellerde en doğru tahmin sonucu veren modeller protein oranından elde edilmiştir. Söz konusu modelde elemental analiz yönteminin sonuçlarına dayalı oluşturulan regresyon modelinin Kjeldahl yöntemine göre oluşturulan modelden daha doğru sonuçlar verebileceği görülmüştür. Bu çalışma sonuçlarına göre FT-NIR spektroskopisi kullanılarak protein oranına yönelik tahminlerin kabul edilebilir düzeyde olduğu diğer kalibrasyon modellerinde yer alan özelliklere ait modellerin tahmin gücünün artırılması için farklı yöntemler veya metotların geliştirilmesinin gerektiği anlaşılmıştır.